PhÇn hai
HáI - §¸P VÒ
C¸C VÊN §Ò LI£N QUAN §ÕN C¸C QUYÒN
Vµ B¶O VÖ C¸C QUYÒN CñA VIÖT NAM
TRONG BIÓN §¤NG

C©u 21. Trong BiÓn §«ng hiÖn nay ®ang
tån t¹i nh÷ng lo¹i tranh chÊp g×?
Tr−íc hÕt, theo quan ®iÓm cña ViÖt Nam vµ
c¨n cø vµo nguyªn t¾c cña luËt ph¸p vµ thùc tiÔn
quèc tÕ cã liªn quan ®Õn quyÒn thô ®¾c l·nh thæ,
ViÖt Nam cã chñ quyÒn ®èi víi quÇn ®¶o Hoµng Sa
vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa. C¨n cø vµo C«ng −íc Liªn
hîp quèc vÒ LuËt biÓn n¨m 1982, ViÖt Nam cã chñ
quyÒn, quyÒn chñ quyÒn vµ quyÒn tµi ph¸n ®èi víi
c¸c vïng biÓn vµ thÒm lôc ®Þa ®−îc x¸c lËp phï
hîp víi C«ng −íc nµy.
Tuy nhiªn, do nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c nhau,
mét sè n−íc ®· tranh chÊp chñ quyÒn l·nh thæ ®èi
víi quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa

73

cña ViÖt Nam, vµ, do viÖc gi¶i thÝch vµ ¸p dông
C«ng −íc Liªn hîp quèc vÒ LuËt biÓn n¨m 1982
cña c¸c n−íc ven biÓn n»m bªn bê BiÓn §«ng kh¸c
nhau, nªn ®· h×nh thµnh c¸c khu vùc biÓn vµ
thÒm lôc ®Þa chång lÊn cÇn ®−îc tiÕn hµnh ph©n
®Þnh gi÷a c¸c bªn liªn quan.
Tõ thùc tÕ ®ã, hiÖn t¹i trong BiÓn §«ng ®ang
tån t¹i hai lo¹i tranh chÊp chñ yÕu:
- Tranh chÊp chñ quyÒn l·nh thæ ®èi víi quÇn
®¶o Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa thuéc chñ
quyÒn ViÖt Nam.
- Tranh chÊp trong viÖc x¸c ®Þnh ranh giíi c¸c
vïng biÓn vµ thÒm lôc ®Þa chång lÊn gi÷a c¸c n−íc
cã bê biÓn liÒn kÒ hay ®èi diÖn nhau ë xung quanh
BiÓn §«ng.
C©u 22. Nguyªn t¾c ph¸p lý vÒ quyÒn thô
®¾c l·nh thæ trong luËt ph¸p vµ thùc tiÔn
quèc tÕ?
Trong lÞch sö ph¸t triÓn l©u dµi cña luËt ph¸p
quèc tÕ, nh÷ng nguyªn t¾c vµ quy ph¹m ph¸p luËt
x¸c ®Þnh chñ quyÒn l·nh thæ ®· ®−îc h×nh thµnh
trªn c¬ së cña thùc tiÔn quèc tÕ, trong ®ã cã c¸c
ph−¬ng thøc thô ®¾c l·nh thæ mµ c¸c bªn tranh
chÊp th−êng dùa vµo ®Ó b¶o vÖ cho quan ®iÓm
ph¸p lý cña m×nh, ®ã lµ:
- QuyÒn thô ®¾c l·nh thæ theo nguyªn t¾c
“quyÒn ph¸t hiÖn”;

74

- QuyÒn thô ®¾c l·nh thæ theo nguyªn t¾c
“chiÕm h÷u thËt sù”;
- QuyÒn thô ®¾c l·nh thæ theo nguyªn t¾c “kÕ
cËn ®Þa lý”.
1. Ph−¬ng thøc thô ®¾c l·nh thæ theo nguyªn
t¾c “quyÒn ph¸t hiÖn” hay cßn ®−îc gäi lµ “quyÒn
−u tiªn chiÕm h÷u”
Theo ®ã, dµnh quyÒn −u tiªn chiÕm h÷u mét
vïng l·nh thæ cho quèc gia nµo ®· ph¸t hiÖn ra nã
®Çu tiªn. Tuy nhiªn, trªn thùc tÕ nguyªn t¾c nµy
kh«ng gióp x¸c ®Þnh ®−îc chñ quyÒn cho mét quèc
gia ®· tuyªn bè ph¸t hiÖn ra vïng l·nh thæ ®ã ®Çu
tiªn. Bëi v×, ng−êi ta kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®−îc mét
c¸ch cô thÓ thÕ nµo lµ ph¸t hiÖn ®Çu tiªn, ai lµ
ng−êi ®· ph¸t hiÖn tr−íc, lÊy g× ®Ó ghi nhËn hµnh
vi ph¸t hiÖn ®ã... V× vËy, viÖc ph¸t hiÖn nµy vÒ sau
®−îc bæ sung thªm néi dung lµ ph¶i ®Ó l¹i dÊu tÝch
cô thÓ trªn vïng l·nh thæ míi ®−îc ph¸t hiÖn. Víi
sù bæ sung nµy, nguyªn t¾c “quyÒn −u tiªn chiÕm
h÷u” ®−îc ®æi thµnh nguyªn t¾c “chiÕm h÷u danh
nghÜa”. Tuy vËy, nguyªn t¾c “chiÕm h÷u danh
nghÜa” vÉn kh«ng gi¶i quyÕt ®−îc mét c¸ch c¬ b¶n
nh÷ng tranh chÊp phøc t¹p gi÷a c¸c c−êng quèc
®èi víi c¸c “vïng ®Êt høa”, ®Æc biÖt lµ nh÷ng vïng
l·nh thæ ë ch©u Phi vµ c¸c h¶i ®¶o n»m c¸ch xa
®Êt liÒn hµng tr¨m, hµng ngµn h¶i lý... Bëi v×
ng−êi ta kh«ng thÓ lý gi¶i ®−îc “danh nghÜa” hay
“danh nghÜa lÞch sö” cô thÓ lµ g×, ®−îc h×nh thµnh

75

tõ bao giê vµ ®· tån t¹i nh− thÕ nµo? V× vËy, trong
thùc tÕ nguyªn t¾c nµy ®· kh«ng cßn ®−îc sö dông
®Ó gi¶i quyÕt tranh chÊp chñ quyÒn l·nh thæ, cho
dï hiÖn t¹i vÉn cßn mét sè quèc gia vÉn cè t×nh
b¸m lÊy nã ®Ó b¶o vÖ cho nh÷ng yªu s¸ch l·nh thæ
v« lý cña m×nh, nµo lµ “chñ quyÒn lÞch sö”, “danh
nghÜa lÞch sö”, nµo lµ “®· ph¸t hiÖn, khai th¸c, ®Æt
tªn, vÏ b¶n ®å” tõ l©u ®êi...
2. QuyÒn thô ®¾c l·nh thæ theo nguyªn t¾c
“chiÕm h÷u thËt sù”
V× nh÷ng lý do nãi trªn, n¨m 1885 Héi nghÞ vÒ
ch©u Phi gi÷a 13 n−íc ch©u ¢u vµ Hoa Kú vµ sau
khãa häp cña ViÖn ph¸p luËt quèc tÕ Lausanne
(Thôy SÜ) n¨m 1888, nguyªn t¾c “chiÕm h÷u thËt
sù” ®· ®−îc thèng nhÊt sö dông réng r·i ®Ó xem xÐt
gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp vÒ quyÒn thô ®¾c l·nh thæ.
Néi dung chñ yÕu cña nguyªn t¾c nµy lµ:
- ViÖc x¸c lËp chñ quyÒn l·nh thæ ph¶i do Nhµ
n−íc tiÕn hµnh.
- ViÖc chiÕm h÷u ph¶i ®−îc tiÕn hµnh trªn mét
vïng l·nh thæ v« chñ (Res-Nullius) hay trªn mét
vïng l·nh thæ ®· bÞ bá hoang (derelicto).
- Quèc gia chiÕm h÷u ph¶i thùc thi chñ quyÒn
cña m×nh mét c¸ch hiÖu qu¶, thÝch hîp víi nh÷ng
®iÒu kiÖn tù nhiªn, d©n c− ë trªn vïng l·nh thæ ®ã.
ViÖc chiÕm h÷u vµ thùc thi chñ quyÒn ph¶i hßa
b×nh, liªn tôc, râ rµng; dïng vò lùc ®Ó x©m chiÕm
lµ phi ph¸p, kh«ng ®−îc thõa nhËn.

76

Do tÝnh hîp lý vµ chÆt chÏ cña nguyªn t¾c nµy
nªn mÆc dï C«ng −íc Saint Germain ngµy 10
th¸ng 9 n¨m 1919 ®· tuyªn bè hñy bá §Þnh −íc
Berlin 1885 v× thÕ giíi kh«ng cßn “®Êt v« chñ”
n÷a, c¸c luËt gia, c¸c c¬ quan tµi ph¸n quèc tÕ vÉn
vËn dông nguyªn t¾c nµy ®Ó gi¶i quyÕt c¸c tranh
chÊp chñ quyÒn ®èi víi c¸c h¶i ®¶o: ch¼ng h¹n Tßa
Träng tµi th−êng trùc La Hay th¸ng 4 n¨m 1928
®· vËn dông nguyªn t¾c nµy ®Ó xö vô tranh chÊp
®¶o Palmas gi÷a Mü vµ Hµ Lan; ph¸n quyÕt cña
Tßa ¸n C«ng lý quèc tÕ (ICJ) cña Liªn hîp quèc
th¸ng 11 n¨m 1953 ®èi víi vô tranh chÊp chñ
quyÒn gi÷a Anh vµ Ph¸p vÒ c¸c ®¶o Minquiers vµ
Ecrehous; Tßa ¸n Th−êng trùc C«ng lý quèc tÕ1 ®·
ra ph¸n quyÕt vÒ vô tranh chÊp chñ quyÒn l·nh
thæ ®èi víi ®¶o Pulau Ligitan vµ Pulau Sipadan
gi÷a Malaixia vµ In®«nªxia n¨m 2002...
3. QuyÒn thô ®¾c l·nh thæ theo nguyªn t¾c “kÕ
cËn ®Þa lý”
Mét sè quèc gia ®· dùa vµo sù kÕ cËn vÒ vÞ trÝ
®Þa lý ®Ó b¶o vÖ cho yªu s¸ch chñ quyÒn l·nh thæ
cña m×nh, hä th−êng nãi vïng l·nh thæ nµy ë gÇn
l·nh thæ cña hä hoÆc n»m trong vïng biÓn, thÒm
lôc ®Þa cña hä, nªn “®−¬ng nhiªn” thuéc chñ
quyÒn cña hä. Trong thùc tiÔn gi¶i quyÕt tranh

_______________
1. Tßa ¸n Th−êng trùc C«ng lý quèc tÕ lµ tiÒn th©n cña
Tßa ¸n C«ng lý quèc tÕ (BT).

77

chÊp chñ quyÒn l·nh thæ, lËp luËn nµy kh«ng
®−îc thõa nhËn nh− lµ mét nguyªn t¾c ph¸p lý.
Bëi v×, cã rÊt nhiÒu vïng l·nh thæ n»m s¸t ngay
bê biÓn cña n−íc nµy nh−ng vÉn thuéc chñ quyÒn
cña n−íc kh¸c vµ kh«ng hÒ cã sù tranh chÊp nµo
x¶y ra...
C©u 23. Thùc tr¹ng tranh chÊp chñ quyÒn
l·nh thæ vµ vÞ trÝ chiÕm ®ãng cña c¸c bªn
tranh chÊp ®èi víi quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ
quÇn ®¶o Tr−êng Sa thuéc chñ quyÒn cña
ViÖt Nam?
1. §èi víi quÇn ®¶o Hoµng Sa:
Trung Quèc ®· tranh chÊp chñ quyÒn l·nh thæ
víi ViÖt Nam vµo ®Çu thÕ kû XX (n¨m 1909), më
®Çu lµ sù kiÖn §« ®èc Lý ChuÈn chØ huy ba ph¸o
thuyÒn ra khu vùc quÇn ®¶o Hoµng Sa, ®æ bé chíp
nho¸ng lªn ®¶o Phó L©m, sau ®ã ph¶i rót lui v× sù
hiÖn diÖn cña qu©n ®éi viÔn chinh Ph¸p víi t−
c¸ch lµ lùc l−îng ®−îc chÝnh quyÒn Ph¸p, ®¹i diÖn
cho Nhµ n−íc ViÖt Nam, giao nhiÖm vô b¶o vÖ,
qu¶n lý quÇn ®¶o nµy.
N¨m 1946, lîi dông viÖc gi¶i gi¸p qu©n ®éi
NhËt B¶n thua trËn, chÝnh quyÒn Trung Hoa D©n
quèc ®−a lùc l−îng ra chiÕm ®ãng nhãm phÝa
§«ng quÇn ®¶o Hoµng Sa. Khi Trung Hoa D©n
quèc bÞ ®uæi khái Hoa lôc, hä ph¶i rót lu«n sè
qu©n ®ang chiÕm ®ãng ë quÇn ®¶o Hoµng Sa.

78

N¨m 1956, lîi dông t×nh h×nh qu©n ®éi Ph¸p
ph¶i rót khái §«ng D−¬ng theo quy ®Þnh cña HiÖp
®Þnh Gi¬nev¬ vµ trong khi chÝnh quyÒn Nam ViÖt
Nam ch−a kÞp tiÕp qu¶n quÇn ®¶o Hoµng Sa,
Céng hßa nh©n d©n Trung Hoa ®· ®−a qu©n ra
chiÕm ®ãng nhãm phÝa §«ng quÇn ®¶o Hoµng Sa.
N¨m 1974, lîi dông qu©n ®éi ViÖt Nam Céng
hßa ®ang trªn ®µ sôp ®æ, qu©n ®éi viÔn chinh Mü
buéc ph¶i rót khái miÒn Nam ViÖt Nam, Céng hßa
nh©n d©n Trung Hoa l¹i huy ®éng lùc l−îng qu©n
®éi ra x©m chiÕm nhãm phÝa T©y Hoµng Sa ®ang
do qu©n ®éi ViÖt Nam Céng hßa ®ãng gi÷.
Mäi hµnh ®éng x©m l−îc b»ng vò lùc nãi trªn
cña Céng hßa nh©n d©n Trung Hoa ®Òu gÆp ph¶i
sù chèng tr¶ quyÕt liÖt cña qu©n ®éi ViÖt Nam
Céng hßa vµ ®Òu bÞ ChÝnh quyÒn ViÖt Nam Céng
hßa, víi t− c¸ch lµ chñ thÓ trong quan hÖ quèc tÕ,
®¹i diÖn cho Nhµ n−íc ViÖt Nam qu¶n lý phÇn l·nh
thæ miÒn Nam ViÖt Nam theo quy ®Þnh cña HiÖp
®Þnh Gi¬nev¬ n¨m 1954, lªn tiÕng ph¶n ®èi m¹nh
mÏ trªn mÆt trËn ®Êu tranh ngo¹i giao vµ d− luËn.
2. §èi víi quÇn ®¶o Tr−êng Sa:
- Trung Quèc: §· tranh chÊp chñ quyÒn ®èi víi
quÇn ®¶o Tr−êng Sa tõ nh÷ng n¨m 30 cña thÕ kû
tr−íc, më ®Çu b»ng mét c«ng hµm cña C«ng sø
Trung Quèc ë Pari göi cho Bé Ngo¹i giao Ph¸p
kh¼ng ®Þnh “c¸c ®¶o Nam Sa lµ bé phËn l·nh thæ
Trung Quèc”.

79

N¨m 1946, qu©n ®éi Trung Hoa D©n quèc x©m
chiÕm ®¶o Ba B×nh. N¨m 1956, qu©n ®éi §µi Loan
l¹i t¸i chiÕm ®¶o Ba B×nh.
N¨m 1988, Céng hßa nh©n d©n Trung Hoa huy
®éng lùc l−îng ®¸nh chiÕm s¸u vÞ trÝ, lµ nh÷ng b·i
c¹n n»m vÒ phÝa t©y b¾c Tr−êng Sa, ra søc x©y
dùng, n©ng cÊp, biÕn c¸c b·i c¹n nµy thµnh c¸c ®iÓm
®ãng qu©n kiªn cè, nh− nh÷ng ph¸o ®µi trªn biÓn.
N¨m 1995, Céng hßa nh©n d©n Trung Hoa l¹i
huy ®éng qu©n ®éi ®¸nh chiÕm ®¸ Vµnh Kh¨n,
n»m vÒ phÝa ®«ng nam quÇn ®¶o Tr−êng Sa. HiÖn
nay hä ®ang sö dông søc m¹nh ®Ó bao v©y, chiÕm
®ãng b·i c¹n Cá M©y, n»m vÒ phÝa ®«ng, gÇn víi
®¸ Vµnh Kh¨n, thuéc quÇn ®¶o Tr−êng Sa cña
ViÖt Nam.
Nh− vËy, tæng sè ®¸, b·i c¹n mµ phÝa Trung
Quèc ®· dïng søc m¹nh ®Ó ®¸nh chiÕm ë quÇn
®¶o Tr−êng Sa cho ®Õn nay lµ b¶y vÞ trÝ. §µi Loan
chiÕm ®ãng ®¶o Ba B×nh lµ ®¶o lín nhÊt cña quÇn
®¶o Tr−êng Sa vµ më réng thªm mét b·i c¹n r¹n
san h« lµ b·i Bµn Than.
- PhilÝppin: B¾t ®Çu tranh chÊp chñ quyÒn ®èi
víi quÇn ®¶o Tr−êng Sa b»ng sù kiÖn Tæng thèng
Quirino tuyªn bè r»ng quÇn ®¶o Tr−êng Sa ph¶i
thuéc vÒ PhilÝppin v× nã ë gÇn PhilÝppin.
Tõ n¨m 1971 ®Õn n¨m 1973, PhilÝppin ®−a qu©n
chiÕm ®ãng n¨m ®¶o; n¨m 1977-1978, chiÕm thªm
hai ®¶o; n¨m 1979, c«ng bè S¾c lÖnh cña Tæng

80

thèng Marcos ký ngµy 11 th¸ng 6 n¨m 1979 gép
toµn bé quÇn ®¶o Tr−êng Sa, trõ ®¶o Tr−êng Sa, vµo
trong mét ®¬n vÞ hµnh chÝnh, gäi lµ Kalayaan, thuéc
l·nh thæ PhilÝppin. N¨m 1980, PhilÝppin chiÕm ®ãng
thªm mét ®¶o n÷a n»m vÒ phÝa nam Tr−êng Sa, ®ã
lµ ®¶o C«ng §o... §Õn nay, PhilÝppin chiÕm ®ãng
chÝn ®¶o, ®¸ trong quÇn ®¶o Tr−êng Sa.
- Malaixia: Më ®Çu b»ng sù viÖc ngµy 3 th¸ng 2
n¨m 1971, Sø qu¸n Malaixia ë Sµi Gßn göi C«ng
hµm cho Bé Ngo¹i giao ViÖt Nam Céng hßa hái r»ng
quÇn ®¶o Tr−êng Sa hiÖn thêi thuéc n−íc Céng hßa
Morac Songhrati Mead1, cã thuéc l·nh thæ ViÖt Nam
Céng hßa hay ViÖt Nam Céng hßa cã yªu s¸ch ®èi
víi quÇn ®¶o ®ã kh«ng? Ngµy 20 th¸ng 4 n¨m 1971,
ChÝnh quyÒn ViÖt Nam Céng hßa tr¶ lêi r»ng quÇn
®¶o Tr−êng Sa thuéc l·nh thæ ViÖt Nam, mäi x©m
ph¹m chñ quyÒn ViÖt Nam ë quÇn ®¶o nµy ®Òu bÞ
coi lµ vi ph¹m ph¸p luËt quèc tÕ.
Th¸ng 12 n¨m 1979, ChÝnh phñ Malaixia xuÊt
b¶n b¶n ®å gép vµo l·nh thæ Malaixia khu vùc
phÝa nam Tr−êng Sa, bao gåm ®¶o An Bang vµ
ThuyÒn Chµi ®· tõng do qu©n ®éi ViÖt Nam Céng
hßa ®ãng gi÷.

_______________
1. Céng hßa Morac Songhrati Meads ®−îc cho lµ do
§¹i t¸ ng−êi Anh J.G.Meads lËp ra vµo thËp niªn 1870 t¹i
khu vùc quÇn ®¶o Tr−êng Sa khi kh¸m ph¸ BiÓn §«ng, vµ
tuyªn bè r»ng m×nh cã quyÒn ®èi víi quÇn ®¶o (bÊt chÊp
c¸c tuyªn bè chñ quyÒn tr−íc ®ã cña c¸c quèc gia kh¸c).

81

N¨m 1983-1984 Malaixia cho qu©n chiÕm ®ãng
ba b·i ngÇm ë phÝa nam Tr−êng Sa lµ Hoa Lau,
KiÖu Ngùa, Kú V©n. N¨m 1988, hä ®ãng thªm hai
b·i ngÇm n÷a lµ Ðn §Êt vµ Th¸m HiÓm. HiÖn
nay, Malaixia ®ang chiÕm gi÷ n¨m ®¶o, ®¸, b·i
c¹n trong quÇn ®¶o Tr−êng Sa.
- Brun©y: Tuy ®−îc coi lµ mét bªn tranh chÊp
liªn quan ®Õn khu vùc quÇn ®¶o Tr−êng Sa, nh−ng
trong thùc tÕ Brun©y ch−a chiÕm ®ãng mét vÞ trÝ cô
thÓ nµo. Yªu s¸ch cña hä lµ ranh giíi vïng biÓn vµ
thÒm lôc ®Þa ®−îc thÓ hiÖn trªn b¶n ®å cã phÇn
chång lÊn lªn khu vùc phÝa nam Tr−êng Sa.
C©u 24. Ph−¬ng thøc thô ®¾c l·nh thæ cña
ViÖt Nam ®èi víi quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ
quÇn ®¶o Tr−êng Sa lµ g×?
Ph−¬ng thøc thô ®¾c l·nh thæ cña ViÖt Nam
®èi víi quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa
lµ theo nguyªn t¾c chiÕm h÷u thËt sù. ViÖt Nam
®· chÝnh thøc tuyªn bè r»ng: Nhµ n−íc ViÖt Nam
lµ nhµ n−íc ®Çu tiªn trong lÞch sö ®· chiÕm h÷u
vµ thùc thi chñ quyÒn cña m×nh ®èi víi quÇn ®¶o
Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa, khi chóng cßn
lµ ®Êt v« chñ, Ýt nhÊt lµ tõ thÕ kû XVII. ViÖc
chiÕm h÷u vµ thùc thi chñ quyÒn nµy lµ thËt sù,
liªn tôc, hßa b×nh vµ râ rµng. ViÖt Nam hoµn toµn
cã c¬ së ph¸p lý vµ chøng cø lÞch sö ®Ó kh¼ng ®Þnh
vµ b¶o vÖ chñ quyÒn hîp ph¸p cña m×nh.

82

C©u 25. Nhµ n−íc phong kiÕn ViÖt Nam ®·
chiÕm h÷u vµ thùc thi chñ quyÒn ®èi víi
quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa
nh− thÕ nµo?
Nhµ n−íc phong kiÕn ViÖt Nam suèt trong ba
thÕ kû, tõ thÕ kû XVII ®Õn cuèi thÕ kû XIX, dï tr¶i
qua ba triÒu ®¹i kh¸c nhau, ®Òu ®· thùc hiÖn sø
mÖnh thiªng liªng cña m×nh, víi t− c¸ch lµ Nhµ
n−íc §¹i ViÖt, tiÕn hµnh chiÕm h÷u vµ thùc thi
chñ quyÒn ViÖt Nam ®èi víi quÇn ®¶o Hoµng Sa
vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa:
Nhµ n−íc §¹i ViÖt thêi chóa NguyÔn: Chøng cø
lÞch sö cã gi¸ trÞ ph¸p lý chøng minh viÖc chiÕm
h÷u vµ thùc thi chñ quyÒn cña ViÖt Nam ®èi víi
quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa, ®ã lµ
sù ra ®êi vµ ho¹t ®éng th−êng xuyªn, liªn tôc cña
®éi Hoµng Sa, mét tæ chøc do nhµ n−íc lËp ra ®Ó
®i qu¶n lý, b¶o vÖ, khai th¸c hai quÇn ®¶o Hoµng
Sa vµ Tr−êng Sa. §éi Hoµng Sa, vÒ sau lËp thªm
®éi B¾c H¶i do ®éi Hoµng Sa kiªm qu¶n, ®· ho¹t
®éng theo lÖnh cña b¶y ®êi chóa, tõ chóa NguyÔn
Phóc Lan hay NguyÔn Phóc TÇn cho ®Õn khi
phong trµo T©y S¬n næi dËy.
Nhµ n−íc §¹i ViÖt thêi T©y S¬n: Trong thêi gian
tõ n¨m 1771 ®Õn n¨m 1801, gÇn nh− lóc nµo còng
cã chiÕn tranh, trªn ®Êt liÒn còng nh− ngoµi BiÓn
§«ng. Tuy nhiªn, c¸c lùc l−îng cña chóa NguyÔn,
chóa TrÞnh, T©y S¬n ®· lµm chñ ®−îc tõng khu
vùc l·nh thæ thuéc ph¹m vi qu¶n lý cña m×nh.

83

Tõ n¨m 1773, qu©n T©y S¬n chiÕm ®−îc c¶ng
Quy Nh¬n, tiÕn vÒ phÝa Qu¶ng Nam, kiÓm so¸t ®Õn
B×nh S¬n, Qu¶ng Ng·i, n¬i cã cöa biÓn Sa Kú vµ Cï
Lao RÐ, c¨n cø xuÊt ph¸t cña ®éi Hoµng Sa.
N¨m 1775, ng−êi d©n thuéc x· An VÜnh, huyÖn
B×nh S¬n, Qu¶ng Ng·i ®· nép ®¬n xin cho phÐp
®éi Hoµng Sa vµ ®éi QuÕ H−¬ng ho¹t ®éng trë l¹i
theo th«ng lÖ.
N¨m 1778, NguyÔn Nh¹c x−ng Hoµng ®Õ,
chÝnh quyÒn T©y S¬n ®−îc cñng cè mét c¸ch
hoµn chØnh vµ n¨m 1786, ®· ra quyÕt ®Þnh sai
ph¸i Héi §øc hÇu, cai ®éi Hoµng Sa, chØ huy bèn
chiÕc thuyÒn c©u v−ît biÓn ra Hoµng Sa lµm
nhiÖm vô nh− cò. Ngoµi ra cßn cã c¸c ®éi QuÕ
H−¬ng, §¹i M¹o, H¶i Ba còng ®−îc giao nhiÖm
vô ho¹t ®éng trong BiÓn §«ng.
Nhµ n−íc ViÖt Nam thêi nhµ NguyÔn tiÕp tôc
sö dông ®éi Hoµng Sa, ®éi B¾c H¶i lµm nhiÖm vô
khai th¸c vµ b¶o vÖ hai quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ
Tr−êng Sa: NguyÔn ¸nh sau khi ®¸nh b¹i qu©n
T©y S¬n, thèng nhÊt ®Êt n−íc, tuy bËn viÖc néi trÞ,
vÉn tiÕp tôc quan t©m ®Õn viÖc b¶o vÖ, qu¶n lý vµ
khai th¸c khu vùc hai quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ
Tr−êng Sa.
Th¸ng 7 n¨m 1803, vua Gia Long cho lËp l¹i
®éi Hoµng Sa: LÊy cai c¬ Vâ V¨n Phó lµm thñ ngù
cöa biÓn Sa Kú, sai mé d©n ngo¹i tÞch lËp lµm ®éi
Hoµng Sa (theo §¹i Nam thùc lôc chÝnh biªn, ®Ö
nhÊt kû, quyÓn 12).

84

Th¸ng giªng n¨m Êt Hîi (1815) Vua Gia Long
quyÕt ®Þnh: “Sai bän Ph¹m Quang ¶nh thuéc ®éi
Hoµng Sa ra Hoµng Sa xem xÐt ®o ®¹c thñy
tr×nh”... (§¹i Nam thùc lôc chÝnh biªn, ®Ö nhÊt
kû, quyÓn 50, tê 6a).
Sang ®êi Minh M¹ng, viÖc ®o ®¹c thñy tr×nh
chñ yÕu giao cho thñy qu©n thùc hiÖn...
N¨m 1833, 1834, 1836, Vua Minh M¹ng ®· chØ
thÞ cho Bé C«ng ph¸i ng−êi ra Hoµng Sa ®Ó dùng
bia chñ quyÒn, ®o ®¹c thñy tr×nh, vÏ b¶n ®å..., mçi
thuyÒn v·ng th¸m Hoµng Sa ph¶i ®em theo 10
tÊm bµi gç dµi 4, 5 th−íc, réng 5 tÊc, “Vua Minh
M¹ng ®· chuÈn y lêi t©u cña Bé C«ng sai suÊt ®éi
thñy qu©n Ph¹m H÷u NhËt ®−a binh thuyÒn ®i,
®em theo 10 c¸i bµi gç dùng lµm dÊu mèc...”.
Nh− vËy, suèt tõ thêi chóa NguyÔn ®Õn thêi
nhµ NguyÔn, ®éi Hoµng Sa, kiªm qu¶n ®éi B¾c
H¶i ®· ®i lµm nhiÖm vô qu¶n lý nhµ n−íc ®èi víi
quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa.
Nh÷ng ho¹t ®éng nµy ®· ®−îc mét sè v¨n b¶n nhµ
n−íc nh−: ch©u b¶n cña triÒu ®×nh nhµ NguyÔn,
c¸c v¨n b¶n cña chÝnh quyÒn ®Þa ph−¬ng nh− tê
lÖnh, tê t−, b»ng cÊp,... ghi nhËn hiÖn ®ang ®−îc
l−u tr÷ t¹i c¸c c¬ quan l−u tr÷ nhµ n−íc.
Trong giai ®o¹n lÞch sö nµy, cã mét chøng cø
hÕt søc quan träng kh«ng thÓ kh«ng ®Ò cËp khi
chøng minh nhµ n−íc phong kiÕn ViÖt Nam ®·
qu¶n lý thËt sù, hiÖu qu¶ ®èi víi hai quÇn ®¶o

85

nµy. §ã lµ viÖc tæ chøc ®¬n vÞ hµnh chÝnh cña
Hoµng Sa trong hÖ thèng tæ chøc hµnh chÝnh cña
Nhµ n−íc lóc bÊy giê. Thêi chóa NguyÔn, Hoµng
Sa thuéc Thõa tuyªn Qu¶ng Nam hay Qu¶ng
NghÜa (Ng·i), lóc lµ phñ khi th× trÊn: “B·i C¸t
Vµng trong phñ Qu¶ng NghÜa” (To¶n tËp Thiªn
Nam tø chÝ lé ®å th−); “Hoµng Sa ë phñ Qu¶ng
NghÜa (thuéc dinh Qu¶ng Nam, huyÖn B×nh S¬n,
x· An VÜnh” (Phñ biªn t¹p lôc cña Lª Quý §«n);
sang thêi T©y S¬n, phñ Qu¶ng NghÜa ®æi thµnh
phñ Hßa NghÜa. Thêi nhµ NguyÔn, Hoµng Sa
thuéc tØnh Qu¶ng Ng·i.
C©u 26. Víi t− c¸ch lµ ®¹i diÖn cña Nhµ
n−íc ViÖt Nam vÒ ®èi ngo¹i, Céng hßa Ph¸p
®· tiÕp tôc thùc thi chñ quyÒn cña ViÖt Nam
®èi víi hai quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ Tr−êng Sa
nh− thÕ nµo?
Theo HiÖp −íc Pat¬nèt n¨m 1884, ChÝnh quyÒn
thuéc ®Þa Ph¸p ®· tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng ®¹i
diÖn cho Nhµ n−íc ViÖt Nam trong viÖc tiÕp tôc
b¶o vÖ, qu¶n lý vµ kh¼ng ®Þnh chñ quyÒn cña ViÖt
Nam ®èi víi hai quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ Tr−êng
Sa, sau ®©y lµ mét sè ho¹t ®éng chñ yÕu, cã gi¸ trÞ
ph¸p lý:
Sau mét thêi gian tæ chøc c¸c cuéc nghiªn cøu,
kh¶o s¸t t¹i thùc ®Þa cña c¸c nhµ khoa häc vµ nh÷ng
cuéc trao ®æi gi÷a nh÷ng chÝnh kh¸ch Ph¸p cã liªn

86

quan ®Õn quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o Tr−êng
Sa, ngµy 8 th¸ng 3 n¨m 1925, Toµn quyÒn §«ng
D−¬ng ®· tuyªn bè kh¼ng ®Þnh quÇn ®¶o Hoµng Sa
vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa lµ bé phËn l·nh thæ thuéc
®Þa cña Ph¸p. Ngµy 19 th¸ng 3 n¨m 1926, Thèng
®èc Nam Kú cÊp giÊy phÐp nghiªn cøu má ë ®¶o
Tr−êng Sa cho C«ng ty phèt ph¸t cña B¾c kú.
Ngµy 13 th¸ng 4 n¨m 1930, Th«ng b¸o h¹m
Malicieuse do thuyÒn tr−ëng De Lattre ®iÒu khiÓn
ra quÇn ®¶o Tr−êng Sa theo chØ thÞ cña Toµn
quyÒn §«ng D−¬ng dùng bia chñ quyÒn, ®ãng gi÷
®¶o Tr−êng Sa vµ c¸c ®¶o, ®¸, b·i phô thuéc. Ngµy
23 th¸ng 9 n¨m 1930, ChÝnh phñ Ph¸p göi th«ng
b¸o ngo¹i giao cho c¸c c−êng quèc vÒ sù kiÖn ®ãng
gi÷ quÇn ®¶o Tr−êng Sa theo ®óng thñ tôc.
Ngµy 31 th¸ng 12 n¨m 1930, Phßng ®èi ngo¹i
Phñ Toµn quyÒn §«ng D−¬ng göi b¸o c¸o lªn Thñ
t−íng, Bé tr−ëng Bé thuéc ®Þa Ph¸p vÒ nh÷ng
ho¹t ®éng ®ãng gi÷ ®¶o Tr−êng Sa vµ c¸c ®¶o phô
cËn, còng nh− c¸c t− liÖu kh¶o cøu vÒ ph¸p lý b¶o
vÖ cho sù kiÖn ®ãng gi÷ nµy.
Ngµy 11 th¸ng 1 n¨m 1931, Thèng sø Nam kú
th«ng b¸o cho Toµn quyÒn §«ng D−¬ng vÒ viÖc
s¸p nhËp quÇn ®¶o Tr−êng Sa vµo tØnh Bµ RÞa.
Ngµy 4 th¸ng 1 n¨m 1932, ChÝnh phñ Ph¸p göi
C«ng hµm tíi C«ng sø Trung Quèc t¹i Pari kh¼ng
®Þnh chñ quyÒn cña Ph¸p ®èi víi Hoµng Sa vµ ®Ò
nghÞ gi¶i quyÕt tranh chÊp th«ng qua ®µm ph¸n

87

h÷u nghÞ hoÆc b»ng ph−¬ng thøc träng tµi quèc tÕ.
Trung Quèc tõ chèi ®Ò nghÞ nµy víi lËp luËn r»ng
khi Vua Gia Long chiÕm h÷u quÇn ®¶o nµy, ViÖt
Nam lµ ch− hÇu cña Trung Quèc.
Ngµy 21 th¸ng 12 n¨m 1933, Thèng ®èc Nam
Kú J.Krautheimer ký NghÞ ®Þnh sè 4762-CP s¸p
nhËp quÇn ®¶o Tr−êng Sa vµo tØnh Bµ RÞa.
Ngµy 18 th¸ng 2 n¨m 1937, Ph¸p l¹i chÝnh
thøc yªu cÇu Trung Quèc ¸p dông ph−¬ng thøc
träng tµi quèc tÕ ®Ó x¸c ®Þnh chñ quyÒn quÇn ®¶o
Hoµng Sa, Trung Quèc l¹i kh−íc tõ.
Ngµy 26 th¸ng 11 n¨m 1937, Ph¸p ph¸i kü s−
tr−ëng J.Gauthier ra Hoµng Sa ®Ó nghiªn cøu t×m
®Þa ®iÓm x©y dùng ®Ìn biÓn, b·i ®ç cho thñy phi c¬,
nghiªn cøu c¸c ®iÒu kiÖn ®Þnh c− ë quÇn ®¶o nµy.
N¨m 1938, Ph¸p ph¸i c¸c ®¬n vÞ b¶o an ®Õn ®ån
tró trªn c¸c ®¶o vµ x©y dùng mét h¶i ®¨ng, mét
tr¹m khÝ t−îng ®−îc Tæ chøc KhÝ t−îng thÕ giíi cho
®¨ng ký víi sè hiÖu lµ 48859 ë ®¶o Phó L©m, mét
tr¹m v« tuyÕn ®iÖn TSF trªn ®¶o Hoµng Sa.
Ngµy 15 th¸ng 6 n¨m 1938, Ph¸p x©y xong tr¹m
khÝ t−îng ë ®¶o Ba B×nh, quÇn ®¶o Tr−êng Sa.
Ngµy 30 th¸ng 3 n¨m 1938, vua B¶o §¹i ký Dô
sè 10 s¸p nhËp Hoµng Sa vµo tØnh Thõa Thiªn
thay v× Nam Ng·i tr−íc ®©y.
Ngµy 15 th¸ng 6 n¨m 1938, Toµn quyÒn §«ng
D−¬ng Jules Brevie ký NghÞ ®Þnh sè 156-S-V
thµnh lËp ®¬n vÞ hµnh chÝnh cho quÇn ®¶o Hoµng
Sa thuéc tØnh Thõa Thiªn.

88

Th¸ng 6 n¨m 1938, mét ®¬n vÞ lÝnh b¶o an ViÖt
Nam ®−îc ph¸i ra ®ån tró t¹i quÇn ®¶o Hoµng Sa.
Mét bia chñ quyÒn ®· ®−îc dùng t¹i ®¶o Hoµng Sa
cã kh¾c dßng ch÷: “Republique Francaise Rayaume d'Annam - Achipel de Paracel 1816- Ile
de Pattle 1938”.
Trong ChiÕn tranh thÕ giíi thø hai, NhËt B¶n
tuyªn bè s¸p nhËp c¸c quÇn ®¶o trong BiÓn §«ng
vµo c¸c vïng l·nh thæ mµ NhËt ®· chiÕm ®ãng.
Ngµy 4 th¸ng 4 n¨m 1939, ChÝnh phñ Ph¸p göi
C«ng hµm ph¶n ®èi c¸c quyÕt ®Þnh nãi trªn cña
NhËt vµ b¶o l−u quyÒn cña Ph¸p t¹i quÇn ®¶o
Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa.
Ngµy 5 th¸ng 5 n¨m 1939, Toµn quyÒn §«ng
D−¬ng J.Brevie ký NghÞ ®Þnh sè 3282 t¸ch ®¬n vÞ
hµnh chÝnh Hoµng Sa thµnh hai ®¬n vÞ: “Croissant
vµ c¸c ®¶o phô thuéc”, “Amphitrite vµ c¸c ®¶o
phô thuéc”.
Ngµy 26 th¸ng 11 n¨m 1943, Tuyªn bè Cairo vÒ
viÖc kÕt thóc chiÕn tranh víi NhËt B¶n vµ gi¶i quyÕt
c¸c vÊn ®Ò sau chiÕn tranh, trong ®ã cã vÊn ®Ò l·nh
thæ n−íc kh¸c bÞ NhËt B¶n chiÕm ®ãng tõ khi b¾t
®Çu ChiÕn tranh thÕ giíi thø nhÊt n¨m 1914.
Ngµy 26 th¸ng 7 n¨m 1945, Tuyªn bè Posdam
kh¼ng ®Þnh c¸c ®iÒu kho¶n cña Tuyªn bè Cairo sÏ
®−îc thùc hiÖn.
Ngµy 15 th¸ng 8 n¨m 1945, NhËt B¶n thua trËn
ph¶i rót khái §«ng D−¬ng vµ ngµy 26 th¸ng 8

89

n¨m 1945, qu©n ®éi NhËt ph¶i rót khái quÇn ®¶o
Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa.
C©u 27. ViÖc thùc thi chñ quyÒn cña ViÖt
Nam ®èi víi hai quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ
Tr−êng Sa giai ®o¹n 1945 - 1975?
Trong hoµn c¶nh lÞch sö cuèi n¨m 1946 ®Çu n¨m
1947, mÆc dï ViÖt Nam ®· tuyªn bè ®éc lËp ngµy 2
th¸ng 9 n¨m 1945, kh«ng cßn rµng buéc vµo HiÖp
®Þnh Pat¬nèt 1884, song Ph¸p cho r»ng theo HiÖp
®Þnh s¬ bé ngµy 6 th¸ng 3 n¨m 1946, ViÖt Nam D©n
chñ Céng hßa cßn n»m trong khèi Liªn hiÖp Ph¸p, vÒ
ngo¹i giao vÉn thuéc Ph¸p, nªn Ph¸p cã nhiÖm vô
thùc thi quyÒn ®¹i diÖn ViÖt Nam trong vÊn ®Ò
chèng l¹i mäi sù x©m ph¹m chñ quyÒn cña ViÖt Nam
t¹i quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa.
Theo HiÖp ®Þnh ngµy 8 th¸ng 3 n¨m 1949,
Ph¸p dùng lªn chÝnh quyÒn th©n Ph¸p, gäi lµ
Quèc gia ViÖt Nam do cùu hoµng B¶o §¹i ®øng
®Çu; tuy nhiªn, trong thùc tÕ qu©n ®éi Ph¸p vÉn
lµm chñ BiÓn §«ng, trong ®ã cã hai quÇn ®¶o
Hoµng Sa vµ Tr−êng Sa.
N¨m 1949, Tæ chøc KhÝ t−îng thÕ giíi (OMM:
Organisation Mondiale de Meteorologie) ®· chÊp
nhËn ®¬n xin ®¨ng ký danh s¸ch c¸c tr¹m khÝ
t−îng do Ph¸p x©y dùng t¹i quÇn ®¶o Hoµng Sa
vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa vµo danh s¸ch c¸c tr¹m
khÝ t−îng thÕ giíi: Tr¹m Phó L©m sè hiÖu 48859,

90

Tr¹m Hoµng Sa sè hiÖu 48860, Tr¹m Ba B×nh sè
hiÖu 48419.
Ngµy 8 th¸ng 3 n¨m 1949, Ph¸p ký víi B¶o §¹i
HiÖp ®Þnh H¹ Long trao tr¶ ®éc lËp cho chÝnh quyÒn
B¶o §¹i. Th¸ng 4, Hoµng th©n Böu Léc tuyªn bè
kh¼ng ®Þnh l¹i chñ quyÒn cña ViÖt Nam ®èi víi
quÇn ®¶o Hoµng Sa.
Ngµy 14 th¸ng 10 n¨m 1950, Tæng trÊn Trung
phÇn Phan V¨n Gi¸o ®· chñ tr× viÖc bµn giao qu¶n
lý quÇn ®¶o Hoµng Sa gi÷a ChÝnh phñ Ph¸p vµ
chÝnh quyÒn B¶o §¹i.
Tõ ngµy 5 ®Õn ngµy 8 th¸ng 9 n¨m 1951, Héi
nghÞ San Francisco diÔn ra víi ®¹i diÖn cña 51
n−íc tham dù ®Ó ký kÕt HiÖp −íc hßa b×nh víi
NhËt B¶n. T¹i phiªn häp toµn thÓ më réng ngµy 5
th¸ng 9, víi 48 phiÕu chèng, 3 phiÕu thuËn, Héi
nghÞ ®· b¸c bá ®Ò nghÞ cña Ngo¹i tr−ëng Gr«m−c«
(Liªn X« cò) vÒ viÖc tu chØnh kho¶n 13 cña Dù
th¶o HiÖp −íc, trong ®ã cã néi dung: NhËt B¶n
thõa nhËn chñ quyÒn cña Céng hßa nh©n d©n
Trung Hoa ®èi víi quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ nh÷ng
®¶o xa h¬n n÷a vÒ phÝa Nam.
Ngµy 7 th¸ng 9 n¨m 1951, Thñ t−íng kiªm
Ngo¹i tr−ëng cña ChÝnh phñ Quèc gia ViÖt Nam
TrÇn V¨n H÷u ®· long träng tuyªn bè hai quÇn
®¶o Hoµng Sa vµ Tr−êng Sa lµ l·nh thæ cña ViÖt
Nam: “et comme il faut franchement profiter de
toutes occasions pour Ðtouffer les germes de

91

discorde, nous affirmons nã droits sur les iles de
Spratley et de Paracel qui de tout temps ont fait
partie du Vietnam”. Kh«ng mét ®¹i biÓu nµo trong
Héi nghÞ cã b×nh luËn g× vÒ tuyªn bè nµy. Ngµy 8
th¸ng 9 n¨m 1951, HiÖp −íc hßa b×nh víi NhËt
B¶n ®−îc ký kÕt. §iÒu 2, §o¹n 7 cña Hßa −íc ®·
ghi râ: “NhËt B¶n tõ bá chñ quyÒn, danh nghÜa vµ
tham väng ®èi víi c¸c quÇn ®¶o Paracel vµ
Sprathly” (kho¶n f).
Ngµy 20 th¸ng 7 n¨m 1954, HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬
vÒ ®×nh chØ chiÕn tranh ë §«ng D−¬ng ®−îc ký kÕt
®· c«ng nhËn ViÖt Nam lµ mét n−íc cã nÒn ®éc
lËp, chñ quyÒn, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ.
§iÒu 1 cña HiÖp ®Þnh ®· quy ®Þnh lÊy s«ng BÕn
H¶i (vÜ tuyÕn 17) lµm giíi tuyÕn t¹m thêi ®Ó ph©n
chia quyÒn qu¶n lý l·nh thæ gi÷a hai miÒn Nam,
B¾c ViÖt Nam. Giíi tuyÕn t¹m thêi nµy còng ®−îc
kÐo dµi b»ng mét ®−êng th¼ng tõ bê biÓn ra ngoµi
kh¬i (§iÒu 4). QuÇn ®¶o Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o
Tr−êng Sa n»m d−íi vÜ tuyÕn 17 nªn thuéc quyÒn
qu¶n lý cña chÝnh quyÒn miÒn Nam ViÖt Nam.
Th¸ng 4 n¨m 1956, khi qu©n ®éi viÔn chinh
Ph¸p rót khái §«ng D−¬ng, qu©n ®éi quèc gia ViÖt
Nam, vÒ sau lµ ViÖt Nam Céng hßa, ®· ra tiÕp
qu¶n nhãm phÝa T©y quÇn ®¶o Hoµng Sa.
Tr−íc nh÷ng hµnh ®éng x©m chiÕm mét sè ®¶o ë
quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ Tr−êng Sa do Trung Quèc vµ
PhilÝppin tiÕn hµnh vµo thêi ®iÓm giao thêi nµy,

92

ChÝnh quyÒn ViÖt Nam Céng hßa ®· lªn tiÕng
ph¶n ®èi: Ngµy 24 th¸ng 5 vµ ngµy 8 th¸ng 6 n¨m
1956, ViÖt Nam Céng hßa ra th«ng c¸o nhÊn
m¹nh quÇn ®¶o Hoµng Sa cïng víi quÇn ®¶o
Tr−êng Sa “lu«n lu«n lµ mét phÇn cña ViÖt Nam”
vµ tuyªn bè kh¼ng ®Þnh chñ quyÒn tõ l©u ®êi cña
ViÖt Nam.
Ngµy 22 th¸ng 8 n¨m 1956, Tµu HQ04 cña H¶i
qu©n ViÖt Nam Céng hßa ®· ra quÇn ®¶o Tr−êng
Sa c¾m bia chñ quyÒn, dùng cê, b¶o vÖ quÇn ®¶o
tr−íc hµnh ®éng x©m chiÕm tr¸i phÐp, vi ph¹m
chñ quyÒn ViÖt Nam cña §µi Loan vµ PhilÝppin.
Ngµy 20 th¸ng 10 n¨m 1956, b»ng S¾c lÖnh sè
143/VN, ViÖt Nam Céng hßa ®· ®Æt quÇn ®¶o
Tr−êng Sa trùc thuéc tØnh Ph−íc Tuy.
N¨m 1960, ViÖt Nam Céng hßa ®· cã quyÕt ®Þnh
bæ nhiÖm «ng NguyÔn B¸ Th−îc, c¸n bé hµnh
chÝnh h¹ng 1 t¹i Tam Kú, Qu¶ng Nam, gi÷ chøc
Ph¸i viªn hµnh chÝnh Hoµng Sa; ngµy 27 th¸ng 6
n¨m 1961, bæ nhiÖm «ng Hoµng Yªm gi÷ chøc Ph¸i
viªn hµnh chÝnh Hoµng Sa. Ngµy 13 th¸ng 7 n¨m
1961, ViÖt Nam Céng hßa s¸p nhËp quÇn ®¶o
Hoµng Sa vµo tØnh Qu¶ng Nam. Ngµy 11 th¸ng 4
n¨m 1967, ViÖt Nam Céng hßa ban hµnh NghÞ ®Þnh
sè 809-N§-DUHC cö «ng TrÇn Chu©n gi÷ chøc Ph¸i
viªn hµnh chÝnh x· §Þnh H¶i (Hoµng Sa), quËn Hßa
Vang, tØnh Qu¶ng Nam. Ngµy 21 th¸ng 10 n¨m
1969, b»ng NghÞ ®Þnh sè 709-BNV-HC§P-26 cña

93

Thñ t−íng ViÖt Nam Céng hßa s¸p nhËp x· §Þnh
H¶i (quÇn ®¶o Hoµng Sa) vµo x· Hßa Long, quËn
Hßa Vang, tØnh Qu¶ng Nam.
Ngµy 13 th¸ng 7 n¨m 1971, t¹i Héi nghÞ
ASPEC Manila, Bé tr−ëng Ngo¹i giao ViÖt Nam
Céng hßa TrÇn V¨n L¾m ®· tuyªn bè kh¼ng ®Þnh
quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa thuéc
chñ quyÒn ViÖt Nam.
Ngµy 6 th¸ng 9 n¨m 1973, Tæng tr−ëng Néi vô ViÖt
Nam Céng hßa ký NghÞ ®Þnh sè 420-BNV-HC§P/26
s¸p nhËp quÇn ®¶o Tr−êng Sa vµo x· Ph−íc H¶i,
quËn §Êt §á, tØnh Ph−íc Tuy.
Tõ ngµy 17 th¸ng 1 ®Õn ngµy 20 th¸ng 1 n¨m
1974, Trung Quèc huy ®éng lùc l−îng qu©n sù
®¸nh chiÕm nhãm phÝa T©y, quÇn ®¶o Hoµng Sa.
MÆc dï ®· chiÕn ®Êu qu¶ c¶m, nhiÒu binh sÜ ®·
anh dòng hy sinh, qu©n lùc ViÖt Nam Céng hßa
®· kh«ng c¶n ph¸ ®−îc hµnh ®éng x©m l−îc cña
Trung Quèc. Tuy nhiªn, trªn mÆt trËn ngo¹i giao,
ChÝnh quyÒn ViÖt Nam Céng hßa ®· lªn tiÕng
ph¶n ®èi m¹nh mÏ tr−íc Liªn hîp quèc vµ céng
®ång quèc tÕ: ngµy 19 th¸ng 1 n¨m 1974, Bé
Ngo¹i giao ViÖt Nam Céng hßa ®· ra Tuyªn c¸o
kªu gäi c¸c d©n téc yªu chuéng c«ng lý vµ hßa
b×nh lªn ¸n hµnh ®éng x©m l−îc th« b¹o cña
Trung Quèc.
Còng trong thêi gian nµy, ChÝnh phñ C¸ch
m¹ng l©m thêi Céng hßa miÒn Nam ViÖt Nam

94

®· tuyªn bè nªu râ lËp tr−êng cña m×nh tr−íc sù
kiÖn nµy:
- Chñ quyÒn vµ sù toµn vÑn l·nh thæ lµ nh÷ng
vÊn ®Ò thiªng liªng ®èi víi mçi d©n téc.
- VÊn ®Ò biªn giíi vµ l·nh thæ lµ vÊn ®Ò mµ
gi÷a c¸c n−íc l¸ng giÒng th−êng cã nh÷ng tranh
chÊp do lÞch sö ®Ó l¹i.
- C¸c n−íc liªn quan cÇn xem xÐt vÊn ®Ò nµy
trªn tinh thÇn b×nh ®¼ng, t«n träng lÉn nhau, h÷u
nghÞ vµ l¸ng giÒng tèt vµ ph¶i gi¶i quyÕt b»ng
th−¬ng l−îng.
Ngµy 1 th¸ng 2 n¨m 1974, ViÖt Nam Céng hßa
t¨ng c−êng lùc l−îng ®ãng gi÷, b¶o vÖ quÇn ®¶o
Tr−êng Sa trong t×nh h×nh Trung Quèc t¨ng
c−êng søc m¹nh tiÕn hµnh x©m chiÕm l·nh thæ
mµ theo nhËn ®Þnh cña Tæng thèng NguyÔn V¨n
ThiÖu: “Trung Céng sÏ ®¸nh Tr−êng Sa vµ x©m
chiÕm b»ng vò lùc gièng nh− Hoµng Sa, cã sù tiÕp
tay hoÆc lµm ng¬ cña Mü”.
Ngµy 2 th¸ng 7 n¨m 1974, t¹i Héi nghÞ LuËt
biÓn lÇn thø 3 cña Liªn hîp quèc t¹i Caracas, ®¹i
biÓu ViÖt Nam Céng hßa ®· lªn tiÕng tè c¸o Trung
Quèc x©m chiÕm quÇn ®¶o Hoµng Sa b»ng vò lùc
vµ kh¼ng ®Þnh quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o
Tr−êng Sa lµ l·nh thæ ViÖt Nam, chñ quyÒn cña
ViÖt Nam ®èi víi hai quÇn ®¶o nµy lµ kh«ng tranh
chÊp vµ kh«ng thÓ chuyÓn nh−îng.

95

Ngµy 14 th¸ng 2 n¨m 1975, ViÖt Nam Céng
hßa c«ng bè S¸ch tr¾ng vÒ chñ quyÒn cña ViÖt
Nam ®èi víi quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o
Tr−êng Sa.
C©u 28. ViÖt Nam thùc thi chñ quyÒn cña
ViÖt Nam ®èi víi hai quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ
Tr−êng Sa tõ n¨m 1975 ®Õn nay?
Ngµy 5 th¸ng 4 n¨m 1975, Bé T− lÖnh H¶i
qu©n nh©n d©n ViÖt Nam ®· triÓn khai kÕ ho¹ch
tiÕp qu¶n quÇn ®¶o Tr−êng Sa.
Tõ ngµy 13 ®Õn 28 th¸ng 4 n¨m 1975, c¸c lùc
l−îng Qu©n ®éi nh©n d©n ViÖt Nam ®· tiÕp qu¶n
c¸c ®¶o cã qu©n ®éi ViÖt Nam Céng hßa ®ãng gi÷,
®ång thêi triÓn khai lùc l−îng ®ãng gi÷ c¸c ®¶o,
mét sè vÞ trÝ kh¸c trong quÇn ®¶o Tr−êng Sa.
Ngµy 5 th¸ng 6 n¨m 1975, ng−êi ph¸t ng«n Bé
Ngo¹i giao ChÝnh phñ C¸ch m¹ng l©m thêi Céng
hßa miÒn Nam ViÖt Nam tuyªn bè kh¼ng ®Þnh chñ
quyÒn cña ViÖt Nam ®èi víi hai quÇn ®¶o Hoµng
Sa vµ Tr−êng Sa.
Ngµy 2 th¸ng 7 n¨m 1976, t¹i kú häp thø nhÊt,
Quèc héi khãa 6 (1976-1981), Quèc héi cña n−íc
ViÖt Nam thèng nhÊt ®−îc bÇu vµo ngµy 25 th¸ng 4
n¨m 1976, ®· quyÕt ®Þnh ®æi tªn n−íc lµ Céng hßa
x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam. Nhµ n−íc Céng hßa
x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam hoµn toµn cã nghÜa vô,

96

quyÒn h¹n tiÕp tôc qu¶n lý vµ b¶o vÖ chñ quyÒn
cña ViÖt Nam ®èi víi quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ quÇn
®¶o Tr−êng Sa.
Ngµy 12 th¸ng 5 n¨m 1977, ChÝnh phñ Céng
hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ra tuyªn bè vÒ c¸c
vïng biÓn vµ thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam, trong ®ã
kh¼ng ®Þnh chñ quyÒn cña ViÖt Nam ®èi víi hai
quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ Tr−êng Sa.
Ngµy 28 th¸ng 9 n¨m 1979, Bé Ngo¹i giao n−íc
Céng hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam c«ng bè S¸ch
tr¾ng: “Chñ quyÒn ViÖt Nam ®èi víi hai quÇn ®¶o
Hoµng Sa vµ Tr−êng Sa”, trong ®ã ®· giíi thiÖu 19
tµi liÖu liªn quan ®Õn chñ quyÒn ViÖt Nam ®èi víi
hai quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ Tr−êng Sa.
Th¸ng 12 n¨m 1981, Bé Ngo¹i giao ViÖt Nam
c«ng bè S¸ch tr¾ng “QuÇn ®¶o Hoµng Sa vµ quÇn
®¶o Tr−êng Sa, l·nh thæ ViÖt Nam”.
Ngµy 12 th¸ng 11 n¨m 1982, ChÝnh phñ n−íc
Céng hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ra Tuyªn bè
vÒ hÖ thèng ®−êng c¬ së dïng ®Ó tÝnh chiÒu réng
l·nh h¶i ven bê lôc ®Þa ViÖt Nam.
Ngµy 9 th¸ng 12 n¨m 1982, ChÝnh phñ n−íc
Céng hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ký QuyÕt
®Þnh sè 193-H§BT thµnh lËp huyÖn Tr−êng Sa
thuéc tØnh §ång Nai. Ngµy 11 th¸ng 12 n¨m 1982,
ChÝnh phñ n−íc Céng hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt
Nam ký QuyÕt ®Þnh sè 194-H§BT thµnh lËp huyÖn
Hoµng Sa thuéc tØnh Qu¶ng Nam - §µ N½ng.

97

Ngµy 28 th¸ng 12 n¨m 1982, Quèc héi khãa 7
n−íc Céng hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ra
NghÞ quyÕt s¸p nhËp huyÖn Tr−êng Sa vµo tØnh
Phó Kh¸nh.
Ngµy 11 th¸ng 4 n¨m 2007, ChÝnh phñ n−íc
Céng hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ký NghÞ
®Þnh sè 65/N§-CP quyÕt ®Þnh thµnh lËp ba ®¬n vÞ
hµnh chÝnh trùc thuéc huyÖn Tr−êng Sa:
- ThÞ t...