Bàn Có Năm Chỗ Ngồi
Nguyễn Nhật Ánh

Ebook miễn phí tại : www.Sachvui.Com

Chương 1

Năm nay tôi lên lớp tám. Như vậy là tôi sắp sửa trở thành người lớn
rồi . Oai thiệt là oai ! Tôi không nói dóc đâu. Chính thầy Dân, giáo
viên chủ nhiệm của lớp tôi nói như thế.
Năm ngoái chúng tôi không học thầy Dân. Các anh chị lớp trên
người thì bảo thầy Dân khó, kẻ thì nói thầy Dân dễ, không biết
đường nào mà tin. Nhưng hôm khai trường, ngay lần gặp đầu tiên,
tôi thấy thầy không có vẻ gì là "hắc" cả. Thầy nói chuyện với lớp tôi
bằng một giọng đầm ấm, thân mật:
- Như các em đã biết, năm nay thầy làm chủ nhiệm kiêm phụ trách
chi đội lớp các em. Từ từ rồi thầy trò mình sẽ làm quen với nhau.
Thầy tin rằng các em sẽ tự giác học tập tốt, trau dồi đạo đức, rèn
luyện thân thể và chấp hành đúng nội quy của trường ta. Bởi vì năm
nay các em không còn bé bỏng gì nữa, đã chuẩn bị trở thành người
lớn rồi, toán các em sẽ làm quen với quỹ tích, văn các em sẽ bắt
đầu học nghị luận. Những điều đó hoàn toàn khác xa với chương
trình lớp bảy...
Thầy nói chưa hết mà cả lớp đã vỗ tay rần rần. Nghe nói mình sắp
sửa trở thành người lớn, đứa nào cũng khoái. Tôi cũng vậy. Thầy
còn nói nhiều nhưng tôi chẳng nhớ gì ngoài khoản "người lớn" đó.
Về nhà, tôi khoe ngay với thằng Tin, em tôi. Tôi vỗ vai nó, lên giọng:
- Tao năm nay là người lớn rồi đó nghe mày !
Thầy Dân nói là chúng tôi chuẩn bị làm người lớn thôi nhưng tôi cứ
muốn làm người lớn ngay cho oai.
Thằng Tin là chúa hay cãi. Không bao giờ nói đồng ý với tôi một điều
gì. Lần này cũng vậy, nó nheo mắt :
- Anh mà là người lớn ?
- Chớ gì nữa !
- Người lớn sao không có râu ?
- Tao cần quái gì râu !
Thằng Tin cười hì hì:
- Vậy thì anh cũng vẫn còn là trẻ con giống như em thôi.

Tôi "xì" một tiếng :
- Mày làm sao giống tao được, đừng có dóc ! Chính thầy Dân nói tụi
tao là người lớn nè ! Bởi vì chương trình lớp tám cái gì cũng khó
hết, học hết cơm hết gạo chưa chắc đã hiểu.
Thằng Tin nhìn tôi với vẻ nghi ngờ:
- Khó dữ vậy hả ?
Tôi nghiêm mặt :
- Bộ tao nói chơi với mày sao ! Người ta soạn cho người lớn học mà
lại.
Thằng Tin ngẫm nghĩ một hồi rồi nói:
- Như vậy, sang năm em cũng là người lớn, em học lớp tám.
Tôi rụt vai:
- Mày không bao giờ trở thành người lớn được đâu. Người lớn
không ai mang tên Tin cả, chỉ có trẻ con mới đặt tên Tin thôi.
Số là khi má tôi sinh thằng Tin, ba tôi đi công tác xa nên nhờ chú
Thảo cạnh nhà làm khai sinh dùm. Giấy chứng sinh của bệnh viện
ghi đúng là Phan Thanh Tân nhưng không hiểu sao giấy khai sinh
của phòng hộ tịch do chú Thảo đem về lại biến thành Phan Thanh
Tin. Từ đó, mọi người gọi em tôi là thằng cu Tin. Còn đám bạn cùng
xóm thường bắt chước tiếng còi xe "tin, tin" để chọc nó. Thằng Tin
ức cái tên mình lắm. Nghe tôi chê, nó phồng má:
- Lớn lên em sẽ đổi tên lại chớ lo gì.
- Thì khi nào mày đổi được tên rồi hẵng tính.
Nói xong, tôi quay đi. Còn thằng Tin thì hét tướng lên:
- Anh là người lớn thì nhớ đừng có giành ăn với em nữa nghe không
?
Tôi không thèm trả lời nó, bỏ đi một mạch.
***
Trở thành người lớn chưa hẳn là điều hay. Sáng nay, tôi bỗng nhận
ra điều đó.

Thường theo thói quen, vào đầu năm học mới, chúng tôi ai nấy đều
ngồi đúng vào vị trí của mình năm ngoái. Hôm khai trường, ngay sau
khi bốn tiếng trống báo hiệu kết thúc buổi lễ ở sân cờ, chúng tôi ba
chân bốn cẳng chạy uà về lớp, chen nhau vào cửa, la hét chí chóe.
Những đứa chuyên nghịch phá như thằng Tú, thằng Thành thì nhảy
phóc ngay qua cửa sổ, đi trên bàn rầm rầm chớ không thèm chen
nhau như bọn tôi.
Cuối cùng rồi ai cũng về chỗ nấy. Tôi ngồi ở bàn đầu ngay cạnh
thằng Bảy, kế bên là nhỏ Phương, nhỏ Vân rồi thằng Minh, y như
năm ngoái.
Sau khi ổn định chổ ngồi, tôi quay đầu hẳn ra sau, quan sát. Lớp tôi
không đông đủ như năm ngoái. Một số đứa ở lại lớp Bảy . Một số
đứa chuyển sang trường khác. Bù vào đó là những gương mặt mới .
Có ít nhất là mười học sinh lớp tám năm ngoái lưu ban. Ngoài ra
còn có các học sinh ở các lớp 7A1, 7A3 lên, không hiểu sao lại lọt
vào lớp chúng tôi. Tuy nhiên hầu hết vẫn là học sinh lớp 7A2, tức là
lớp chúng tôi cũ.
Không khí đầu năm học thật là vui nhộn. Tụi bạn thi nhau kể về
những chuyến đi xa, những trò hấp dẫn trong ba tháng hè. Lớp học
cứ huyên náo cả lên.
Tôi hỏi thằng Bảy :
- Hè vừa rồi mày có đi chơi đâu không ?
Mặt nó buồn xo :
- Chân cẳng tao vầy mà đi đâu ! Tao chỉ ở nhà trông em thôi .
Nghe nó nói vậy, tôi không hỏi nữa, sợ nó thêm rầu.
Số là chân phải của Bảy bị tật từ nhỏ, cái chân cong vòng ra đằng
sau một cách bất thường. Khi đi lại, nó phải dùng hai cây gỗ làm gậy
chống. Bảy tính hiền nhưng thỉnh thoảng cũng nổi cộc. Năm lớp sáu,
thằng Thành chọc nó bị nó phang một gậy thiếu điều té ngửa.
Nhà Bảy ở gần nhà tôi. Nó có hai đứa em là thằng Hường và nhỏ
Loan. Ba nó đạp xe ba gác còn má nó bán bánh kẹo ngay trước
nhà. Một cái kệ gỗ nhỏ trên bày dăm ba lọ bánh kẹo xanh đỏ kèm
với mớ đồ chơi bằng nhựa, đó là cả gian hàng của má nó. Bảy đi
học buổi sáng, còn buổi chiều phải vừa ngồi bán kẹo vừa trông hai

đứa em cho má nó nấu nướng, giặt giũ nên nó rất bận. Khi rảnh nó
thường chạy qua nhà tôi mượn sách. Nó đọc toàn là sách tình báo
với sách vụ án. Nó rất mê những câu chuyện ly kỳ, hấp dẫn, hồi
hộp. Nhờ vậy mà nó nổi tiếng trong toàn trường. Số là năm ngoái,
khi học loại văn tường thuật, cô Thanh ra đề "Em hãy tường thuật
buổi lễ khai trường mà em đã tham dự". Bài tập làm văn của Bảy
nhập đề như sau : "Vào một buổi sáng tinh mơ, đường phố tĩnh
mịch, không có một tiếng động. Bỗng từ góc phố thấp thoáng một
bóng đen khả nghi . Bóng người đó im lặng rảo bước trên vỉa hè,
tiến về phía cổng trường. Té ra đó là bác chủ tịch hội cha mẹ học
sinh. Bác đến trường để dự lễ khai giảng năm học...".
Khi cô Thanh đọc bài của nó lên, cả lớp ôm bụng cười bò. Qua hôm
sau là cả trường đều biết. Từ đó tụi bạn thường gọi nó là Bảy-điệpviên. Vậy mà Bảy vẫn chưa chừa hẳn cái tật đó. Bài văn nào của nó
cũng "thình lình", "đột ngột" hoặc "thoáng một cái", "chớp một cái",
nghe bắt đứng tim. Văn nó buồn cười vậy mà toán thì hết sẩy .
Không biết nó học hành cách sao mà bài tập toán của nó hết 9 lại
đến 10, không bao giờ bị điểm 8. Tôi vốn dốt toán nhưng nhờ từ
năm lớp sáu đến giờ luôn luôn ngồi cạnh Bảy nên cũng không bị xếp
loại yếu. Ai chớ thằng Bảy thì nó cho tôi cóp-pi thả dàn.
Cũng vì vậy mà tôi không thèm học toán nên đã kém lại càng kém.
Tôi cứ đinh ninh là tôi và thằng Bảy sẽ "ăn đời ở kiếp" với nhau, hai
đưá sẽ ngồi cạnh nhau hết lớp này đến lớp khác, cho đến khi lên đại
học và trở thành bác sĩ, kỹ sư mới thôi.
Ai dè sáng nay, thầy Dân kêu cả lớp sắp xếp lại chỗ ngồi. Thầy bảo
ngồi như hiện nay là lộn xộn, không hợp lý, em thấp ngồi sau, em
cao ngồi trước, rồi có bàn toàn là con gái, không có một mống "nam
nhi" nào.
Nghe nói đổi chỗ, cả lớp nhao nhao như một cái chợ. Thầy Dân phải
gõ tay lên bảng mấy lần, chúng nó mới chịu im. Nhưng chỉ có đám
con gái mới yên lặng thực sự, tụi nó mà đã chơi với nhau thì cứ dính
như keo, chẳng đứa nào chịu rời đứa bên cạnh cả. Còn đám con trai
bàn dưới thì rục rà rục rịch, cứ muốn đổi lên bàn trên. Trừ thằng
Thành và thằng Tú là hai chúa nghịch ra, còn thì đứa nào cũng
muốn ngồi gần cửa ra vào cho sáng, nhìn bảng cho rõ và nghe thầy
cô giảng bài cho "thủng".

Té ra lớp tôi hết phân nửa bị cận thị. Đứa nào cũng giơ tay:
- Thưa thầy, mắt em bị kém ạ. Em ngồi bàn dưới nhìn không rõ.
Lý do này có vẻ xác đáng. Nhưng thầy Dân không bị lừa. Thầy chỉ
xếp những đứa nhỏ con lên bàn trên thôi. Còn những đứa khác,
thầy bảo phải có giấy chứng nhận của bác sĩ. Thế là những tay cận
thị giả vờ lập tức ỉu xìu.
Hễ có đứa dời lên bàn trên thì tất phải có đứa đổi xuống bàn dưới .
Ác thay một trong những đứa được cả lớp nhất trí đề nghị "rời chỗ"
lại là tôi. Đứa to mồm nhất là thằng Chí ngồi ngay sau lưng tôi.
Miệng nó ông ổng như thùng thiếc bể:
- Thưa thầy, cho trò Huy ra bàn sau ngồi đi ạ !
Tôi quay lại, trừng mắt:
- Có mày ra bàn sau thì có! Đồ con rệp !
Khi nổi khùng, tôi thường gọi thằng Chí là đồ con rận, con rệp. Bởi
vì chí với rận, rệp thì cũng một loài như nhau cả thôi.
Nhưng thằng Chí không giận, nó nhe răng cười:
- Để coi đứa nào ra sau cho biết !
Thấy nó ăn nói có vẻ tự tin đồng thời thấy đám bạn ngồi phía dưới
cứ nhao nhao phản đối tôi, tôi đâm chột dạ liền quay phắt lên trên,
hai tay ôm cứng góc bàn, làm như đã ôm như vậy thì đừng hòng có
ai gỡ tôi ra khỏi chỗ được.
Thầy Dân lại gần tôi :
- Các bạn đề nghị như vậy, em nghĩ sao?
Tim tôi tự dưng thót lại. Thầy hỏi tôi nghĩ sao, nhưng tôi biết đã đến
nước này thì chẳng có nghĩ ngợi gì được. Số phận tôi coi như đã
được định đoạt. Tuy nhiên tôi vẫn cố cứu vãn tình thế:
- Thưa thầy, em ngồi đây đâu có sao đâu ạ?
- Các bạn bảo là em ngồi che khuất bảng, các bạn không nhìn thấy.
- Các bạn ấy xạo đó ạ ! Năm ngoái em cũng ngồi y chỗ này mà có
bạn nào than phiền gì đâu !
Thằng Chí lại vọt miệng:

- Thưa thầy, năm ngoái bạn ấy còn nhỏ, năm nay bạn ấy lớn rồi ạ.
Bạn ấy lớn nhất lớp mà ngồi bàn đầu, tụi em ở phía sau không nhìn
thấy gì hết.
Lại cái thằng con rệp! Sao mà nó nhiều chuyện y như bọn con gái
vậy không biết ! Tôi giận tím mặt nhưng có thầy đứng đó nên chẳng
dám trả đũa. Thằng Lâm còn hùa theo:
- Thưa thầy, bạn Chí nói đúng đấy ạ.
Thằng Lâm này thật vô duyên. Ai mà chẳng biết Chí nói đúng. Ngay
cả tôi còn ngạc nhiên về sự phát triển nhảy vọt của tôi nữa kia mà.
Năm ngoái tôi chỉ đứng cao ngang vai của ba tôi, không hiểu sao
trong ba tháng hè vừa qua tôi bỗng lớn vọt hẳn lên và bây giờ thì tôi
đã cao ngang mét tai của ba tôi rồi. Má tôi nói là tôi "nhổ giò". Còn
bạn bè của ba tôi, ai đến nhà chơi cũng trầm trồ:
- Chà, chú gà con bắt đầu trổ mã rồi !
Nghe mọi người khen tôi mau lớn, tôi khoái chí tử. Nhưng hôm nay
cái khoảng "người lớn" đó đã làm hại tôi. Biết thân biết phận, tôi
không dám cãi chầy cãi cối nữa mà lẳng lặng thu dọn tập vở, bước
ra khỏi chỗ ngồi.
Thầy Dân chỉ xuống bàn chót:
- Em ngồi kế chỗ em Quang kìa.
Quang là học sinh lớp 8A2 năm ngoái bị lưu ban. Nghe nói ngồi kế
nó, tôi ngán ngẩm trong bụng.
Thầy Dân thấy bộ mặt rầu rĩ của tôi, phát tội nghiệp bèn động viên:
- Miễn là chú ý nghe giảng bài thì ngồi đâu cũng có thể học giỏi, có
gì đâu mà em lo!
Thực ra ngồi bàn chót cũng có phần thuận lợi đối với những đứa
hay nói chuyện riêng và ưa "quay" bài như tôi. Nhưng kẹt một nỗi là
tôi phải chia tay với thằng Bảy. Tôi mà rời khỏi nó cũng như cá rời
khỏi nước, biết sống làm sao với môn toán bây giờ. Tôi lo là lo như
vậy.
Tiếng trống tan học vừa vang lên, tôi đã vọt thẳng ra cửa đợi thằng
Chí. Tôi định tâm sẽ nện cho nó một trận về cái tật bép xép. Năm

ngoái đọ sức nhau, tôi với nó còn bất phân thắng bại chớ năm nay
thì nó chết với tôi.
Bây giờ tôi cao hơn nó gần một cái đầu .
Chí vừa lò dò ra khỏi cửa lớp, tôi đã chạy lại liền. Thoạt đầu nó cười
với tôi nhưng rồi thấy bộ dạng hùng hổ của tôi, nó hiểu ra ngay ý
định của đối phương liền co giò chạy . Tôi rượt theo . Hai đứa đuổi
nhau quanh mấy gốc phượng và bã đậu trong sân, xô cả vào học
sinh các lớp khác. Tôi giẫm phải chân một đứa con gái bên lớp 8A1
khiến nó la oai oái . Đến khi rượt bén gót Chí, sắp nắm được vạt áo
nó thì nó không chạy quanh mấy gốc cây nữa mà vù thẳng ra cổng.
Tôi bặm môi tính đuổi theo thì thằng Cang, lớp trưởng lớp tôi, kêu
om sòm :
- Huy ơi, Chí ơi ! Lại đây xếp hàng chớ chạy đi đâu đó ! Bạn nào ra
về không xếp hàng ngày mai tôi báo với thầy Dân cho coi !
Nghe vậy, tôi liền đứng lại, không đuổi theo đối thủ nữa . Còn thằng
Chí thì phớt lờ, dông luôn. Nó ớn tôi .
Nhỏ Kim Hà, lớp phó trật tự, đứng trong hàng, liếc tôi :
- Bạn Huy đánh lộn trong sân trường nghen ! Tôi trừ điểm thi đua à !
Tôi cãi :
- Tôi rượt chơi chớ đánh lộn hồi nào ?
- Nến rượt kịp thì bạn đã đánh nhau rồi .
Tôi trề môi :
- Khi nào đánh nhau hẵng hay . Hừ, nói vậy mà cũng nói !
Con gái gì mà y như bà chằn, cái mặt nghinh nghinh ngó dễ ghét !
Không hiểu sao hôm trước tôi lại bầu nó làm lớp phó trật tự ! Tôi

vừa bước vô hàng vừa rủa thầm trong bụng.
Tôi không đứng theo tổ 5 của tôi mà lại đứng vaò tổ 1, ngay sau
lưng thằng Bảy . Tôi khều nó :
- Nè, lát về tao nói mày nghe cái này hay lắm !
- Lại kể chuyện ba tháng hè ở chơi nhà ông chú trên Đà Lạt nữa
chớ gì ?
Tôi khịt mũi :
- Mày đóan trật lất. Chuyện này khác.
Trên đường về, khi những đứa bạn đã rẽ sang đường khác, chỉ còn
mình Bảy với tôi, tôi liền bảo nó :
- Mày xuống bàn dưới ngồi chung với tao đi .
- Chi vậy ?
Thằng Bảy hỏi cù lần thiệt ! Nhưng tôi không dám nói thiệt lý do với
nó. Tôi chép miệng :
- Thì ngồi chung cho có bạn chớ chi ! Tao ngồi gần mày quen rồi,
nay ngồi với mấy đứa lạ tao thấy nó sao sao ấy !
Bảy đắn đo :
- Nhưng ngồi bàn chót mỗi lần thầy kêu lên bảng, tao đi lại khó khăn
lắm !
- Thì tao nhường mày ngồi đầu bàn, tao ngồi trong ! Dễ ợt !
Thấy vẻ mặt nó hơi ngần ngừ, tôi bồi luôn đòn quyết định :
- Mày xuống ngồi với tao, tao cho mày mượn mấy cuốn sách hay

lắm ! Anh tao mới mua .
Mắt Bảy sáng trưng như đèn pha :
- Sách hả ? Sách gì vậy mày ?
Tôi rao hàng :
- Toàn sách tình báo . "Hột xoàn trong mả" nè, "Vòi bạch tuộc và
những đồng tiền vàng" nè, "Phát súng trong đêm" nè, còn mấy cuốn
nữa mà tao không nhớ tên.
"Phát súng trong đêm" đã bắn gục Bảy, nó quỵ liền :
- Được rồi, tao sẽ xuống bàn mày . Nhưng rủi thầy Dân không chịu
thì sao ?
Tôi nhúng vai :
- Xin lên bàn trên mới khó chớ xin xuống thì dễ ợt. Thiếu gì cách nói
. Mày bảo là tao với mày về nhà thường học chung nên ở lớp ngồi
gần cho tiện.
Bảy phân vân :
- Như vậy là nói dối .
Tôi tặc lưỡi :
- Thì mình chỉ nói dối lần này thôi . Với lại có phải mình nói dối để
làm hại ai đâu ! À, cuốn "Hột xoàn trong mả" hay lắm nghen mày !
Tao mới đọc hồi hôm. Trong đó có nhiều "bóng đen khả nghi" lắm !
Thấy tôi nhắc chuyện cũ chọc nó, thằng Bảy giơ gậy lên nhưng tôi
đã kịp chạy xuống lòng đường, cười hích hích.
Trước khi về nhà, tôi còn nhắc nó lần nữa :

- Nhớ nghen mày ! Ngày mai đổi xuống đi !

Chương 2

Thế là thằng Bảy xuống ngồi chung với tôi . Còn thằng Sơn ở bàn
tôi thì lên chổ Bảy . Sơn là một trong những đứa giả vờ khai cận thị
nhưng thầy Dân không bị mắc mưu, thầy chỉ ưu tiên xếp cho nó ngồi
đầu bàn phía lối đi vì nó nhỏ con nhất trong tổ. Hôm nay tự dưng
được mời lên bàn đầu, nó mừng như bắt được vàng, vội vàng thu
dọn đồ đạc đi ngay sợ Bảy đổi ý.
Thầy Dân thoạt đầu không đồng ý nhưng đến khi nghe hai đứa tôi
trình bày "vì lý do học tập", thầy chịu liền. Thầy còn khen:
- Các em biết tự giác học chung với nhau như vậy rất tốt. Lớp ta tới
đây sẽ xây dựng các đôi bạn cùng tiến để giúp đỡ nhau tiến bộ. Huy
và Bảy đã có nề nếp sẵn như vậy thì rất thuận lợi .
Nghe thầy khen trước lớp, tôi khoái lắm. Tôi quay sang Bảy để chia
sẻ niềm vui nhưng thấy nó ngồi im re . Tôi thúc vô hông nó:
- Thầy khen, khoái không mày ?
Nó cằn nhằn:
- Mắc cỡ thấy mồ chứ khoái gì ? Mình có học chung với nhau thiệt
đâu mà khoái !
Nghe nó nói, tôi cũng đâm ngượng. Ừ, nói dối thầy có gì mà vui ! Tôi
ngẫm nghĩ một hồi rồi nói nhỏ:
- Năm nay mình học chung đi !
Bảy liếc tôi, nghi ngờ:
- Mày mà chịu học chung ! Mày làm biếng thấy mồ !
- Tao mà làm biếng !
Tuy ngoài miệng nói vậy nhưng trong bụng tôi không tin mình lắm.
Ở

Thằng Bảy nhận xét vậy là đúng. Ở nhà, tôi nổi tiếng là chúa lười .
Chẳng bao giờ tôi mó tay vào việc gì. Ngay cả những việc nhỏ nhặt
như rửa chén, quét nhà tôi cũng đùn cho thằng Tin làm. Mẹ tôi
thường phàn nàn:
- Không biết lớn lên mày làm nên cái trò trống gì ! Làm biếng như
mày chắc chết đói !
Tôi cười tỉnh khô:
- Chết sao được mà chết ! Lúc còn nhỏ thì mẹ nuôi, lớn lên vợ nuôi,
về già con nuôi . Con đã tính trước hết rồi .
Mẹ tôi "hừ" một tiếng:
- Sống như mày thì vợ nó lấy chổi nó quét ra đường chứ ở đó mà
nuôi .
Tôi không biết sau này vợ tôi có quét tôi ra đường không chớ bây
giờ tôi cũng chẳng siêng lên được tý nào . Cứ mỗi lần phải làm một
việc gì, tay chân tôi nó uể oải làm sao ấy, làm như nó muốn phản đối
thì phải . Ngay cả việc học tập cũng vậy, ngoài môn văn là tôi rất khá
(năm ngoái lớp giao tôi phụ trách bản tin của lớp) còn thì tôi "chạy
mặt" tất. Cái môn toán rối rắm thì không nói làm gì, nhưng ngay cả
các môn dễ như sinh vật, lịch sử tôi cũng chào thua . Phải ngồi học
bài, phải dán mình vào một chỗ tụng niệm ê a đối với tôi là một cực
hình. Tôi chỉ khoái chạy nhảy . Phải chi nhà trường thay môn sinh
vật bằng môn bóng đá thì tôi học đâu đến nổi tồi . Sao người ta lại
không nghĩ ra điều đó cà? Thật bực mình !
Ngồi bên trái tôi là thằng Quang, học sinh lớp 8A2 cũ. Thằng này
đầu tóc rễ tre, mặt chữ điền, da ngăm ngăm, cặp mắt lúc nào cũng
mơ mơ màng màng như một nhà thơ chính cống.
Từ hồi nhập học đến giờ, tôi mới nói chuyện với nó hai lần. Lần nào
nó cũng làm tôi ngạc nhiên đến sửng sốt.

Lần đầu, đang xếp hàng bị kiến cắn, tôi la bài hãi .
Nó đứng sau lưng, hỏi:
- Gì vậy mày ?
Tôi chỉ ổ kiến lửa dưới chân. Nó cười ngất, nói:
- Kiến này cắn nhằm nhò gì mà la ! Ở rừng Ma-lai-xi-a, có loại kiến
Ốc-cô-phi-la độc lắm, nó cắn một phát thì lủng thịt, nọc nó đốt buốt
ghê lắm, công nhân đồn điền cà phê rất ngán. Đặt biệt, loại kiến này
có thể lấy lá cà phê, lá cam sắp úp lại với nhau, cắn thủng mép lá rồi
lấy ấu trùng có tơ kén làm con thoi sống để khâu lỗ. Hết sẩy chưa !
Đó là chưa kể loại kiến Đô-ri-lin sống ở Châu Phi và Châu Mỹ, mỗi
lần đi săn mồi chúng di chuyển hàng tỷ con, tấn công các làng mạc.
Mỗi lần tụi nó tràn qua thì tất cả mọi động vật trên đường chỉ còn bộ
xương. Voi, cọp, sư tử, gấu, beo gặp tụi kiến này đều vắt giò lên cổ
chạy trối chết... Thằng Quang nói say sưa. Nó thao thao bất tuyệt
như radio bắt trúng sóng. Nó kể đủ thứ chuyện trên trời dưới đất có
liên quan đến kiến cho đến khi thằng Cang ra hiệu cho tổ 5 vào lớp,
nó mới chịu thôi một cách tiếc rẻ.
Trong khi đó những vết kiến cắn dưới chân tôi phát ngứa râm ran rất
khó chịu, nhưng dù vậy tôi cũng ngạc nhiên về kiến thức của Quang.
Không biết chuyện kiến ở đâu mà nó lôi ra lắm thế.
Lần khác, trong giờ ra chơi tôi đang đứng dựa cột coi tụi lớp 6 chơi
đá dế thì Quang lò dò lại. Nó đứng dòm một hồi rồi tự nhiên hỏi tôi:
- Đố mày, dế gáy bằng cái gì ?
Tôi nhìn nó lạ lùng:
- Sao mày hỏi ngốc vậy? Không gáy bằng miệng thì bằng gì ?
Nó cười:
- Nó gáy bằng cánh mày ạ .
Tôi nhăn mặt:
- Đừng có xạo !
Nó vẫn bình tĩnh:

- Thiệt đó! Ven bìa đầu chót của cặp cánh trước của dế đực có
những đường gân đậm, phía dưới có những răng cưa nhỏ hình ba
góc. Còn phía trên mặt nhám. Khi cánh cọ vào nhau thì răng cưa cà
qua mặt cánh nhám y như nhạc sĩ kéo đàn vậy. Chuyển động đó liên
tục làm cho cánh rung đến năm ngàn lần trong một giây và phát ra
âm thanh mà mình gọi là tiếng gáy. Có loại dế phát ra âm thanh
vang xa đến một cây số rưỡi lận nghen mày !
Tôi đang bàng hoàng trước chuyện dế gáy bằng cánh thì Quang đã
bắt đầu kể ra hàng lô hàng lốc những loại dế như dế lửa, dế than,
dế chó, dế cơm, dế cúc, dế ốc tiêu, dế hộp quẹt, dế trọc đầu v.v... rồi
họ hàng nhà dế như cắn tóc, bọ ngựa, châu chấu, bù cào, gián, vạt
sành. Tôi nghe muốn chóng cả mặt. Té ra thằng Quang biết rất
nhiều chuyện. Tôi có cảm giác như đang tiếp xúc với một pho tự
điển sống. Phát hiện này làm tôi thắc mắc:
- Mày giỏi vậy mà sao bị lưu ban ?
Quang rờ gáy :
- Giỏi gì mà giỏi! Tao chỉ mê mỗi môn sinh vật thôi. Nhà tao có cả lô
sách báo nói về đời sống động vật, đọc khoái lắm! Tao còn nuôi cả
một cặp thỏ để nghiên cứu nữa nha mày. Khi nào mày đến chơi tao
cho mày coi. Lớn lên tao định sẽ trở thành nhà sinh vật học, tao cóc
khoái các nghề khác !
Tôi "vặn sườn" nó:
- Mày cứ lưu ban hoài biết chừng nào mới trở thành nhà sinh vật
học nổi !
Quang thở dài, chép miệng:
- Biết làm sao bây giờ! Sinh vật thì tao rất khá, toàn điểm chín, điểm
mười. Còn các môn kia thì... Nhất là toán với ngữ pháp, tao cứ hết
điểm 3 lại tới điểm 2. Chẳng hiểu sao càng học tao lại càng dốt
thêm. Hình như cái đầu tao nó sao sao ấy.
Tôi liếc thử đầu nó, thấy vẫn đủ tóc tai như mọi người, có sao sao
ấy gì đâu. Tôi nhủ bụng: Hay là nó cũng làm biếng như mình ?
Đó là những điều tôi biết về Quang. Ngồi kế Quang là nhỏ Hiền. Nhỏ
Hiền cũng là học sinh lưu ban. Nó lớn hơn tôi hai tuổi, vóc người
đầy đặn ra dáng một thiếu nữ. So với đám con gái trong lớp, nhỏ

Hiền có vẻ chững chạc, trầm tĩnh hơn. Giờ ra chơi, Hiền không chơi
nhảy dây, rượt bắt hoặc mút kem như những đứa khác mà ngồi lại
trong lớp cùng với nhỏ Hoa, nhỏ Liên đem kim chỉ ra thêu. Tôi chưa
trò chuyện với nhỏ Hiền lần nào, một là nó vốn chẳng phải con trai,
hai là vì có thằng Quang ngồi chen giữa tôi với nó.
Ngồi ở rìa bàn, trong góc lớp là thằng Đại. Ngồi kế nhỏ Hiền, thường
bị tụi bạn "cặp đôi", Đại ức lắm nhưng không nói. Tính nó vốn lầm lì
xưa nay. Điều đó cả lớp 8A3 đều biết. Năm ngoái nó học 7A3, đáng
lẽ năm nay lên thẳng 8A3 như những đứa khác nhưng không hiểu
sao nó lại lọt vào lớp tôi .
Thường thì tính lầm lì đi đôi với chậm chạp. Thằng Đại cũng vậy.
Hôm khai trường, mặc cho chúng tôi chen nhau vào lớp và giành trổ
đến đỏ mặt tía tai, có đứa đứt cả nút áo, nó cứ đủng đa đủng đỉnh đi
đằng sau. Khi nó vào tới nơi thì các dãy bàn đã kín người, chỉ còn
mỗi chỗ trống ở bàn chót, trong góc lớp, không đứa nào thèm giành.
Đại thản nhiên ôm cặp đi tới chỗ trống, ngồi xuống, không cằn nhằn
một tiếng.
Hôm xếp lại chỗ ngồi cũng vậy. Mặc cho tụi bạn nhao nhao yêu cầu,
khiếu nại, nó cứ lặng lẽ như không, hệt như không có chỗ ngồi nào
tốt hơn chỗ đó.
Cái thằng tính tình đến lạ! Lúc bầu tổ trưởng học tập, thằng Bảy và
thằng Quang đề nghị bầu tôi, tôi giẫy đành đạch:
- Trời ơi, không được đâu! Tao mà làm tổ trưởng có nước tổ mình
cầm đèn lái sớm !
Điều này tôi nói thật. Tôi vừa kém toán vừa có tật làm biếng, học
một mình còn chưa xong làm sao "quản lý" cả tổ được. Tôi liền đề
cử thằng Bảy. Bảy lắc đầu:
- Chân cẳng tao vầy !
Thằng Bảy có cái chân "lợi hại" thiệt! Mỗi lần muốn từ chối điều gì,
nó đưa cái chân ra là không ai dám ép.
Quang với Hiền, hai đứa lưu ban thì tất nhiên không thể làm tổ
trưởng được rồi. Cuối cùng tụi tôi đùn cho thằng Đại.
Đại nãy giờ ngồi im, không có ý kiến gì về chuyện bầu bán của tụi
tôi, nay thấy tụi tôi không ai nhận chức tổ trưởng, hết người bầu rồi

nên bầu cho nó, nó nhoẻn miệng cười .
Tôi cứ tưởng nó sẽ từ chối vì tự ái hoặc ít ra cũng làm bộ làm tịch, ai
dè nó gật đầu cái rụp:
- Các bạn bầu tôi thì tôi sẽ cố gắng làm tròn nhiệm vụ của mình.
Nhưng các bạn cũng phải cố gắng học tập, thực hiện tốt nội quy kỷ
luật thì tổ mình mới tiến bộ được. Bạn nào mà lơ mơ, tôi trừ điểm thi
đua ráng chịu à nghen !
Hôm qua nhỏ Kim Hà hăm, hôm nay tới phiên thằng Đại dọa. Đúng
là cóc mở miệng. Con cóc quanh năm nằm yên không hó hé nửa
tiếng, nhưng hễ mở miệng là trời gầm. Thằng Đại này cũng vậy, lúc
nào thì cũng im ỉm mà hễ mở miệng thì cứ y thầy hiệu trưởng nói
trước sân cờ. "Lơ mơ thì tôi trừ điểm thi đua", nghe dễ ghét. Nếu
biết nó ăn nói như vậy thì khi nãy tôi nhận chức tổ trưởng quách cho
rồi .
Tôi ngồi yên coi có đứa nào lên tiếng phản đối thằng Đại không
nhưng tụi nó tỉnh bơ, thậm chí thằng Bảy còn gật gù :
- Tất nhiên là tụi mình sẽ cố gắng rồi .
Tôi nổi sùng thúc vô hông Bảy một cái khiến nó kêu oai oái. May mà
thầy không nghe thấy.
Năm ngoái cô Dung chia cả lớp ra thành năm tổ. Hai bàn một tổ. Đó
là cách chia xưa nay. Năm nay, thầy Dân lại chia mỗi bàn một tổ.
Như vậy là lớp tôi có tới mười tổ lận. Thầy nói chia như vậy để sinh
hoạt cho chặt chẽ. Tôi tặc lưỡi tiếc rẻ: Nếu chia như cô Dung thì tôi
cóc bầu thằng Đại mà bầu thằng Tuấn ngồi bàn trên làm tổ trưởng
rồi. Tuấn vừa học giỏi lại vừa hiền lành, không hề lên giọng với bạn
bè bao giờ.
Tôi càng tức thằng Đại hơn nữa khi ngay ngày hôm sau, vừa ra chơi
vô, nó đã kêu tôi:
- Bạn Huy bỏ áo vô quần đi chớ !
Thật ra thì ở hai tiết đầu, tôi có bỏ áo vô quần đàng hoàng. Nhưng
lúc ra chơi, tôi rượt nhau vơi thằng Chí nên áo tuột ra ngoài lúc nào
không hay, bây giờ nghe Đại nhắc tôi mới để ý. Nếu tự tôi phát hiện
ra thì tôi đã nhét áo vô rồi nhưng đằng này là do thằng Đại nhắc.
Nhắc thì cũng như ra lệnh. Nghe theo thì nhục quá, tôi đâm bướng:

- Tao cứ bỏ ra ngoài cho mát !
- Mát kiểu gì kỳ vậy? Nội quy cấm học sinh bỏ áo ngoài quần mà !
Cái thằng ăn nói thật cù lần! Tôi nghinh mặt:
- Mày làm như có mình mày biết nội quy vậy !
Đại nhướng mắt:
- Bạn biết sao bạn còn vi phạm ?
Tôi nhếch môi:
- Tao nói rồi! Cho mát !
Đại giở sổ ra:
- Tao trừ điểm tác phong mày à nghen !
Nó nổi sùng không thèm kêu tôi là "bạn" nữa. Tôi cũng nổi điên:
- Cho mày trừ. Tao cóc cần !
Vậy là mất đứt hai điểm thi đua, tôi nhủ thầm và chán nản ngồi phịch
xuống ghế. Nhưng Đại chưa chịu thôi:
- Bây giờ mà mày không bỏ áo vô quần tao méc cô à !
Lúc này, lớp đang học tiết sử của cô Thu Ba. Cô Thu Ba lúc nào
cũng hiền lành, nhỏ nhẹ, tôi không ngán. Nhưng tôi sợ cô báo lại với
thầy Dân thì kẹt. Thầy Dân đã từng dặn chúng tôi bao nhiêu lần về
cái khoản bỏ áo vô quần này rồi .
Tôi đang ngần ngừ, tiến thoái lưỡng nan thì thằng Bảy thấy tình hình
găng quá liền xen vô:
- Thôi, bỏ áo vô quần cho rồi mày ơi! Nãy giờ đủ mát rồi !
Tôi liền chộp ngay câu nói của thằng Bảy như người sắp chết đuối
gặp được cái phao:
- Bỏ thì bỏ! Tại đủ mát rồi nên tao bỏ vô chớ không phải tao ngán
thằng Đại đâu! Đừng có ham !
Tôi vừa nói vừa cố ý nhét vạt áo vô quần một cách cẩu thả, ra cái
điều không quan trọng lắm. Còn thằng Đại cũng thôi quấy rầy tôi. Nó
ngồi im, chăm chú nhìn lên bảng y như không có chuyện gì xảy ra.
Nó làm bộ vậy chứ tôi đoán là nó căm tôi lắm.

Lần khác, nó lại chỉnh tôi chuyện bảng tên:
- Bảng tên mày đâu sao không đeo ?
Tôi liền thò tay vô túi quần móc ra tấm bảng tên bằng vải nhàu nát
rồi lấy kim băng cài lên ngực áo. Xong, tôi liếc nó:
- Còn thắc mắc gì nữa không ?
Nó lắc đầu:
- Ai lại đeo bảng tên luộm thuộm như mày. Hai bên mép rũ xuống
che lấp cả mặt trước, có đọc ra chữ gì đâu! Phải may dính vô áo
hoặc ít ra cũng phải ép ni-lông như thằng Bảy chớ !
Tấm bảng tên của Bảy ép ni-lông phẳng phiu, phía trên còn đính
thêm một miếng rẻo hình tam giác, lại có cả nút cài nữa mới ngon
lành chớ. Hôm trước, nó rủ tôi đi ép ni-lông nhưng tôi lười nên đến
nay mấy tấm bảng tên của tôi vẫn còn nằm nhăn nheo trong các túi
quần, túi áo. Khi nào có ai kiểm tra, tôi lại lôi ra và lấy kim băng cài
lên áo.
Tôi làm vậy trước giờ có ai nói gì đâu, vậy mà thằng "cậu ông trời"
này (con cóc là cậu ông trời mà!) cứ khó dễ tôi đến cùng. Nhưng lần
này ỷ mình có đeo bảng tên trên ngực như ai, tôi cóc ngán nó. Tôi
quay lưng bỏ đi sau khi buông thõng một câu:
- Nhà tao nghèo không có tiền đi ép ni-lông như thiên hạ đâu !
Tôi nói là nói lẫy với Đại cho bỏ ghét. Hổng dè nhỏ Hiền nghe thấy.
Đến giờ về, nó đến gần tôi, nhỏ nhẹ:
- Huy không có tiền đi ép ni-lông thì hôm nào đến nhà tui chơi, tui
may bảng tên vô áo dùm cho.
Tôi ngớ người ra, chưa biết trả lời sao thì nó bỏ chạy mất. Đến khi
tôi "tỉnh" lại thì nó đã trà trộn vào giữa đám con gái mất rồi.
Nó tên Hiền, hèn gì nó hiền thiệt! Chắc nó tưởng nhà tôi nghèo rớt
mồng tơi.

Chương 3

Chiều nay tôi đến nhà nhỏ Hiền. Nhà nó nằm ở cuối chợ Cầu Ván,
kế bên rãnh thoát nước đen ngòm. Đó là một căn nhà lụp xụp, tồi
tàn, mái bằng tôn, cửa cũng bằng tôn, những tấm tôn cũ kỹ, gỉ và
thủng lỗ chỗ.
Từ hôm nó đề nghị may bản tên cho tôi đến nay, hai đứa đều tránh
nói chuyện với nhau. Tôi chẳng phải là đứa hiền lành gì nhưng
chẳng hiểu sao mỗi khi gặp nó tôi đều đâm ra lúng túng. Còn Hiền
thì thấy tôi không nói gì về vụ đó, tấm bản tên nhàu nát vẫn lủng
lẳng bướng bỉnh trên ngực áo, lại càng né mặt tôi. Có lẽ Hiền nghĩ là
tôi tự ái .
Đang làm mặt lạ với nhau, đùng một cái tôi lò mò đến nhà Hiền, thiệt
kẹt! Hơn nữa, con trai bọn tôi có "truyền thống" không chơi thân với
đám con gái. Mặc dù trong lớp ngồi chung bàn nhưng khi ra chơi thì
nam đi đường nam nữ đi đường nữ, rạch ròi. Tụi nó mà biết chiều
nay tôi "đơn phương độc mã" tới "thăm" Hiền thì tụi nó chọc quê đến
nước tôi phải độn thổ chứ không phải chơi. Thiệt khổ! Trăm sự cũng
tại cái môn địa quái quỷ. Học mấy tuần rồi mà tôi cũng chưa vẽ nổi
cái bản đồ châu Âu. Thậm chí tôi còn không hình dung nổi nó hình
vuông hay hình tam giác nữa là. Hôm rày ngồi trong lớp tôi cứ lo cãi
nhau với thằng Đại riết, hết áo tới quần, hết tai tới tóc, có để tâm
nghe giảng gì đâu.
Hồi trưa, lật thời khóa biểu coi tôi mới nhớ ngày mai có tiết vẽ bản
đồ, vẽ xong còn phải ghi ký hiệu vùng nào có than, vùng nào dầu
lửa, ôi thôi đủ thứ rắc rối trên đời! Tôi vội vàng phóc ngay qua nhà
thằng Bảy nhưng nó đi thăm bà cô tít trên Nhà Bè tối mới về. Như
vậy thì hỏng bét, không thể đợi nó được! Tôi nghĩ tới nghĩ lui một hồi
và quyết định tới nhà Hiền. Hiền giữ cuốn sách địa lý duy nhất của
tổ tôi. Hôm phát sách giáo khoa, không đứa nào thèm lấy cuốn địa.
Đứa nào cũng thi nhau giành giật sách ngữ pháp, vật lý, hóa học và
các cuốn bài tập toán.
Bảy đưa cuốn địa cho tôi, tôi gạt phắt :
- Tao lấy cuốn này làm gì! Đổi cho tao cuốn vật lý đi !

Cuối cùng nhỏ Hiền lãnh cuốn địa.
Tôi vừa len lỏi giữa mớ rau cải cá cua, hấp tấp nhảy tránh các bà đi
chợ vừa tặc lưỡi tiếc rẽ: "Phải chi hôm đó mình lãnh cuốn địa cho rồi
!"
Hiền không có nhà. Má nó đon đả:
- Ngồi chơi đi cháu! Cháu học chung lớp với Hiền hả! Tìm nó có
chuyện chi không?
Nghe tôi nói đi mượn sách má nó bảo:
- Vậy thì cháu ngồi chơi chờ nó một chút! Nó cũng sắp về rồi !
Rồi bà đi rót nước mời tôi uống.
- Hiền đi đâu vậy bác? - Tôi hỏi.
- À, nó đi bán chè.
- Ủa, chè gì, bác? -Tôi ngạc nhiên.
Má Hiền cười:
- Thì chè ăn chớ chè gì, cháu! Chè đậu đen, đậu đỏ, xôi nước, đủ
thứ vậy mà !
Tôi chưng hửng. Nhỏ Hiền lớp tôi đi bán chè? Ngộ thiệt! Học trò mà
đi bán chè! Tôi cứ nghĩ đã là học trò thì chỉ đi học hoặc đi chơi thôi
chớ. Như tôi và thằng Tin chẳng hạn, từ nhỏ tới lớn có bán chác gì
đâu! Thằng Tin siêng thì chúi đầu vô tập, tôi làm biếng thì chạy rông
ngoài đường, ngoài bãi bóng. Ai lại đi bán chè! Đó là chuyện của
người lớn. Mình mà ngoác mồm rao "Ai ăn chè không ?" rủi đứa bạn
nào nghe thấy nó cười thúi đầu.

Dường như không để ý đến vẻ mặt ngơ ngác của tôi, má Hiền nói
tiếp:
- Con Hiền đi bán từ một giờ đến bốn giờ chiều. Sau đó tới phiên
bác bán tơi khuya. Cháu nghĩ coi, từ hồi bác trai sưng gan nghỉ hát
tới giờ, một mình bác xoay xở sao nổi. Thành ra con Hiền nó phải
phụ với bác một tay. Tội nghiệp, nó siêng học lắm, tối nào cũng thức
học bài tới khuya. Năm ngoái, bác bệnh lên bệnh xuống, nó phải
gồng gánh mọi việc nên bài vở bỏ bê, rốt cuộc không lên lớp nổi với
người ta, nghĩ mà thương !
Nói xong, má nó chép miệng ...