SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT HAI BÀ TRƯNG.
(Đề thi gồm có 02 trang)

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I
NĂM HỌC 2023 - 2024

Môn: NGỮ VĂN 10
Thời gian: 90 phút, không kể thời gian giao đề

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới :
Ngày xưa, khi mặt đất lúc mới phân khai còn ẩm ướt lại đen tối mù mịt. Lúc đó có hai nữ thần
Mặt trời và Mặt trăng được lệnh của Ngọc Hoàng, bắt đầu xuất hiện để vừa chiếu cho sáng khắp
mọi nơi vừa hun nóng cho khô ráo mặt đất.
Sự tích hai nữ thần ấy sẽ kể ở một đoạn sau. Đây nói chuyện Ngọc Hoàng, từ lúc mọi công việc
kiến thiết vũ trụ đã xong mới bắt đầu nghĩ đến chuyện sáng tạo ra vạn vật. Không hiểu Ngọc
Hoàng làm như thế nào nhưng chỉ nghe nói rằng ông ta trước hết dùng những chất cặn còn sót lại
trong trời đất, nặn ra đủ mọi giống vật từ những con to lớn như voi, tê ngưu, cọp đến những vật
bé tí như sâu, kiến, bọ, trùng v.v. . . Sau đó, Ngọc Hoàng mới gạn lấy chất  trong, chất tinh tuý rồi
nặn ra một giống vật khác một cách công phu hơn. Đó là  loài người. Và cũng vì thế mà loài
người khôn hơn vạn vật.
Riêng về việc nặn ra giống người, Ngọc Hoàng khoán trắng cho mười hai nữ thần khéo tay mà
sau này chúng ta thường gọi là mười hai Bà mụ, Sự tích của mười hai vị nữ thần ấy hiện nay
chúng ta chỉ còn biết một cách lờ mờ. Có thuyết nói đó là những thần giúp việc cho Ngọc Hoàng
từ lúc ông ta mới có ý định sáng tạo ra loài người. Nhưng cũng có thuyết lại cho đó là những thần
được Ngọc Hoàng giao phó cho trách nhiệm sau khi ông ta đã sáng tạo ra đủ số lượng người và
vật
ở
hạ
giới.
Về chỗ nào cũng cần phải nói thêm cho rõ. Số là những người theo thuyết này thì cho là trong
vũ trụ từ lúc kiến thiết xây dựng xong số lượng thần người và vật cũng như số lượng đất, nước,
hơi v.v ... đều có hạn không thêm vào mà cũng không bới đi một mảy may nào. Người đến khi chết
có thể thành người lại, nhưng cũng có thể thành vật hoặc thành thần. Thần và vật cũng thế. Họ
cũng có thể có lúc thành người sau khi chết nếu được Ngọc Hoàng hay bộ hạ của Ngọc Hoàng
phụ trách công việc đó đồng ý. Mười hai Bà mụ chỉ là những vị thần có nhiệm vụ nắn lại cơ thể
cho một người nào đó khi được lệnh đầu thai làm người.
Lại có người cho mười hai nữ thần đó mỗi người giữ một công việc riêng: người nắn về tai,
người nắn về mắt, người về tứ chi, người về sinh thực khí, người dạy nói, cười v.v... Nhưng cũng
có nhiều người thì lại cho rằng công việc của mười hai nữ thần không phân biệt. Họ làm việc tập
thể mà không phân công.
Việc đó chúng ta cũng không rõ chi tiết, chỉ biết rằng mỗi một người ra đời ở cõi trần đều phải
qua tay 12 nữ thần chăm nom nặn mặt mũi chân tay, dạy cho nói cười khi còn đỏ hỏn. Các nữ
thần đó không có trách nhiệm gì về thọ yểu của người mà mình chế tạo. Mỗi một khuyết điểm đều
do cả mười hai nữ thần chịu chung. Cho nên trước đây từng có một thi sĩ trách cả mười hai nữ
thần bằng hai câu thơ:
Mười hai Bà mụ ghét chi nhau,
Đem các xuân tình vứt bỏ đâu...
Về sự đã chế tạo ra một con người mà quên mất không có sinh thực khí.

(Thần thoại Mười hai bà mụ, Nguồn http://truyenxuatichcu.com/than-thoai-viet-nam/muoihai-ba-mu.html)
Lựa chọn đáp án đúng:
Câu 1. Sự kiện chính được kể trong văn bản trên là gì?
A. Ngọc Hoàng tạo ra loài người
B. Mười hai nữ thần chế tạo ra loài người
C. Nữ thần Mặt Trăng và Mặt Trời xuất hiện
D. Ngọc Hoàng giao cho bộ hạ của mình chế tạo ra loài người.
Câu 2. Theo văn bản, nhiệm vụ của 12 nữ thần là gì?
A. Nắn lại cơ thể cho một người nào đó khi được lệnh đầu thai làm người
B. Chăm nom nặn mặt mũi chân tay, dạy cho nói cười khi còn đỏ hỏn
C. Nặn thêm cho con người những khuyết điểm mà Ngọc Hoàng còn thiếu
D. Chế tạo ra hai giống loài là: đực và cái
Câu 3. Cả 12 nữ thần khi chế tạo ra con người còn thiếu cái gì?
A. Thiếu chân, tay
B. Thiếu bộ não
C. Thiếu sinh thực khí
D. Không có mắt, mũi
Câu 4. 12 nữ thần còn được gọi bằng tên nào khác?
A. Bà tiên B. Nữ thần C. Ngọc Hoàng
D. Bà Mụ
Câu 5. Truyện 12 bà mụ được kể nhằm mục đích gì?
A. Thể hiện tín ngưỡng của người Việt cổ, tín ngưỡng thờ cúng thần linh
B. Lý giải nguồn gốc ra đời của con người
C. Đề cao giá trị, gốc tích của con người
D. Lí giải các hiện tượng tự nhiên, các giá trị văn hoá của con người
Câu 6. Nhân vật bà Mụ trong truyện mang yếu tố của nhân vật thần thoại vì ?
A. Xuất hiện trước tất cả mọi vật
B. Được Ngọc Hoàng sai tạo ra loài người
C. Có năng lực siêu nhiên, nhằm giải thích nguồn gốc con người
D. Cốt truyện kể của các bà mụ đơn giản, không cầu kì
Câu 7. Văn bản trên thể hiện nội dung nào dưới đây?
A. Khát vọng giải thích nguồn gốc con người, biết ơn người có công với cộng đồng
B. Khát vọng giải thích lịch sử, tôn vinh người anh hùng
C. Khát vọng giải thích vũ trụ, biết ơn thần linh
D. Giải thích nguồn gốc loài người, bày tỏ lòng biết ơn thần linh
Trả lời câu hỏi/ Thực hiện các yêu cầu:
Câu 8. Chỉ ra những đặc trưng về nghệ thuật của văn bản?
Câu 9. Văn bản trên gắn liền với các nghi lễ, tín ngưỡng thờ nào của nhân dân ta?
Câu 10. Qua câu chuyện, người xưa muốn gửi gắm thông điệp gì?
Phần 2. LÀM VĂN (4,0 điểm):
Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận xã hội trình bày suy nghĩ của mình về giá trị của sự kiên
định
-------------Hết------------

HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I
NĂM HỌC : 2023-2024
Môn: NGỮ VĂN 10
Nội dung

Phần Câu
I
ĐỌC HIỂU
1
B
2
A
3
C
4
D
5
B
6
C
7
D
8
Những đặc trưng về nghệ thuật của văn bản:
- Không gian vũ trụ nguyên sơ của cõi trời, cõi đất;Thời gian quá khứ,
không xác định cụ thể
- Truyện được kể theo lời kể của nhân vật
- Nhân vật trong truyện có khả năng phi thường
- Truyện mang yếu tố hoang đường, kì ảo
9
- Nghi lễ: cúng Mụ hay còn gọi cúng đầy tháng (khi bé tròn 1 tháng
tuổi)
- Tín ngưỡng: tục thờ sinh thực khí trong tín ngưỡng phồn thực
10 HS trả lời theo suy nghĩ của cá nhân, có lí giải hợp lí, viết đúng dung
lượng. Gợi ý:
Thông điệp qua văn bản:
- Giải thích nguồn gốc ra đời của loài người theo quan niệm của tác giả
dân gian
- Các vị thần linh đã có công tạo ra loài người. Chính vì vậy, mọi người
hãy biết ơn các thế hệ đi trước.
II
VIẾT
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận xã hội
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận.
Anh/ hãy viết bài văn nghị luận xã hội trình bày suy nghĩ của mình
về giá trị của sự kiên định
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
HV có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề
cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận
điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.
Sau đây là một hướng gợi ý:
– Đảm bảo hình thức, cấu trúc của bài văn nghị luận.
– Xác định đúng vấn đề: Suy nghĩ của bản thân về giá trị của sự kiên

Điểm
6,0
0.5
0.5
0.5
0.5
0.5
0.5
0.5
1.0

1.0

0.5

4,0
0,25
0,5

2.5

định.
Gợi ý:
1. Mở bài
- Dẫn dắt...
- Nêu VĐNL: sự kiên định
2. Thân bài
- Giải thích: Sự kiên định là thái độ trung thành, tin tưởng tuyệt đối với
quan điểm, lựa chọn,... của bản thân và quyết tâm chứng minh điều đó
là đúng. Kiên định là bản lĩnh vững vàng không bị chi phối, tác động
bới những yếu tố khách quan.
- Phân tích, đánh giá, bàn bạc:
Kiên định có giá trị như thế nào trên bước đường thành công của
mỗi người?
+ Kiên định có giá trị chỉ đường, định hướng: Người kiên định là người
quyết đoán, tự tin, có tầm nhìn và trí tuệ. Họ có lựa chọn và hướng đi
của riêng mình
+ Kiên định luôn đồng hành cùng thành công: Người kiên định khi đã
quyết định sẽ không dễ dàng bị dao động bởi những yếu tố khách quan
hay những lời rèm pha của những người xung quanh.
→ Vì vậy, người kiên định thường là những người thành công trong
cuộc sống.
- Vì sao cần rèn luyện sự kiên định trong cuộc sống?
+ Vì quyết đoán có thể là một phần của tính cách nhưng sự kiên định lại
chỉ có được qua quá trình trải nghiệm và tôi luyện.
+ Vì kiên định là chìa khóa của bản lĩnh và thành công..
- Kiên định không đồng nghĩa với bảo thủ, cố chấp
+ Kiên định là giữ vững lập trường quan điểm và lựa chọn của bản thân
sau khi đã có những quyết định và tìm tòi kỹ càng.
+ Kiên định vẫn luôn lắng nghe và điều chỉnh nếu bản thân họ thấy điều
đó là hợp lý hơn cho lựa chọn của họ.
- Bài học: Trong bất cứ hoàn cảnh nào con người cần có sự kiên định.
3. Kết bài
- Khẳng định giá trị của sự kiên định
- Kết bằng câu danh ngôn, câu tục ngữ hoặc câu thơ.
- Diễn đạt rõ ràng, dùng từ đặt câu đúng nghĩa, đúng ngữ pháp, đúng
chính tả.
– Có những sáng tạo về ý tưởng hoặc có sự độc đáo về diễn đạt.
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
e. Sáng tạo: Bài viết có giọng điệu riêng; cách diễn đạt sáng tạo, văn
phong trôi chảy.

0,25
0,5

Tổng điểm

10.0